Benzinli motorunuz eskisi kadar istekli çekmiyor ve soğuk sabahlarda rölantide titriyor. Ara ara tekleme de oluyor ve bu tablonun birçok nedeni olabilir. Direkt enjeksiyonlu motorlarda bu nedenlerden biri emme subaplarındaki karbon birikimidir. Ama bu sonuca varmak için önce subapları kendi gözümüzle görmek gerekir.
Eski motorlarda benzin emme kanalına püskürtülür ve subapların üstünden akarken onları her seferinde yıkardı. Direkt enjeksiyonda ise yakıt doğrudan silindirin içine verilir. Bu yüzden emme subapları artık o doğal yıkamayı hiç almaz. Karter havalandırmasından ve egzoz geri dönüşünden gelen yağlı buhar subaplara ulaşır. Bu buhar sıcak subapta pişer ve zamanla sert bir tabakaya döner.
Bu birikim TSI, TFSI ve THP gibi direkt enjeksiyonlu motorlarda konuşulur. THP motorun genel yapısı için 1.6 THP motor yazısına bakabilirsiniz. VAG tarafında EA888 motor sayfası benzer motorları anlatır.
Karbon birikimi bir günde oluşmaz, belirtiler de aylar içinde sinsice ortaya çıkar. Sürücü farkı bazen ancak temizlikten sonra anlar. Şu işaretler dikkat ister:
Bu belirtiler buji, bobin ya da enjektör arızasında da görülür, bu yüzden önce o parçalar elenir. Ateşleme tarafının kontrolü ateşleme bobini ve buji yazısında anlatılır.
"Bu kilometreye geldin, temizlik lazım" yaklaşımı doğru değildir. Aynı motor, kullanım düzeni farklı iki araçta çok farklı birikim gösterebilir. Doğru teşhis, emme hattından ince bir kamerayla subaplara bakmaktır. Görüntü kaydedilir ve karar verilmeden önce araç sahibine gösterilir. Ateşleme hatası kayıtlıysa önce P0300 arıza kodu dosyasındaki adımlarla neden daraltılır.
| Yöntem | Nasıl yapılır? | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Ceviz kabuğu püskürtme | Manifold sökülür, subaplara ince ceviz granülü püskürtülür | Birikimi mekanik olarak söker, subapa zarar vermez |
| Köpük ya da sprey temizleyici | Emme hattına kimyasal verilir | Yüzeysel kalabilir, sert tabakayı sökmeyebilir |
| Yakıt katkısı | Depoya katılır | Yalnız direkt püskürtmeli motorda yakıt subaba ulaşmaz, birikime etkisi yoktur |
Ceviz kabuğu granülü metalden yumuşak, karbondan serttir; bu sayede subabı çizmeden birikimi kırar. İşlem sırasında silindire granül kaçmaması için kanallar kapatılır. Manifold contaları işlem sonunda yenilenir ve motor çalıştırılıp kaçak kontrolü yapılır. Katkı ürünlerinin gerçek etkisini yakıt katkısı işe yarar mı yazısı ayrıca anlatır.
Karbon birikimi tamamen önlenemez ama birikme hızı azaltılabilir. Motor yağı üretici onaylı olmalı ve takvimde, geciktirilmeden değişmelidir. Karter havalandırma sistemi bakımlarda kontrol edilmelidir. Egzoz geri dönüş sisteminin durumu için EGR valfi yazısı yol gösterir. Ara sıra yapılan uzun ve akıcı yolculuk motorun tam ısınmasını sağlar.
Belirti ve kamera görüntüsü örtüşüyorsa temizlik hissedilir fark yaratabilir. Rölanti oturur, gaz tepkisi düzelir ve soğuk sabah teklemesi kaybolabilir. Belirtisi olmayan bir motora "koruma amaçlı" temizlik yapmak gerekli değildir. Kök neden çözülmezse, örneğin yağ ayırıcı bozuk kalırsa, birikim zamanla geri gelir.
Direkt enjeksiyonlu benzinli motorlarda gündeme gelir. Emme kanalına püskürtmeli motorlarda bu birikim belirgin değildir.
Belirtiler ipucu verir ama kesin cevap kamera görüntüsüdür. Kamera emme hattından subaplara bakar.
Yalnız direkt püskürtmeli motorda temizlemez, çünkü yakıt subaba ulaşmaz. Çift püskürtmeli bazı motorlarda yakıt subaba da ulaşır ve birikim daha az olur.
Doğru uygulandığında zarar vermez. Kanallar kapatılır ve granülün silindire kaçması önlenir.
Zamanla geri gelebilir. Yağ disiplini ve havalandırma sisteminin sağlığı bu süreyi uzatır.
Gerekmez; önce kamerayla bakılır ve karar görüntüye göre verilir.
Emme hattı kamerayla görüntülenir; birikim ve belirtiler örtüşürse temizlik seçenekleri size anlatılır.