Kaput kenarından süzülen bir duman ya da burna gelen yanık kokusu, sürücüyü bir anda gerer. Bu anda yapılacak ilk iş panik değil, kendinizi ve yolcuları güvene almaktır. Sonra dumanın rengine, kokusuna ve çıktığı yere bakılır. Çünkü duman üç farklı soruna işaret edebilir. Soğutma suyu buharı, sıcak yüzeye damlayan yağ ya da elektrik yanığı.
Araç yangını çok hızlı büyüyebilir, bu yüzden eşyalar için araca geri dönülmez. Yangın riskini anlatan araç yangın riski yazısına sonradan göz atabilirsiniz.
| Görünüm ve koku | Olası kaynak | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Beyaz, yoğun, tatlımsı kokulu buhar | Soğutma suyu kaynıyor ya da sızıyor | Motor kapatılır, sıcak kapak açılmaz |
| Mavimsi gri, yanık yağ kokulu ince duman | Sıcak egzoza damlayan yağ | Kaynak bulunana kadar araç kullanılmaz |
| Keskin plastik ya da kablo yanığı kokusu | Elektrik kısa devresi | Kontak kapatılır, araçtan uzaklaşılır |
| Tek teker çevresinden koku ve duman | Sıkışan fren ya da sürten parça | Jant ve diske çıplak elle dokunulmaz |
Beyaz buhar için kaputtan buhar yazısı ayrıntı verir. Göstergede hararet uyarısı da varsa motor hararet yapıyor yazısına bakın.
Soğutma suyu sızdığında, sıcak motor parçalarının üzerinde yoğun bir buhar oluşur. Bu buharla birlikte genelde hafif tatlı bir koku da gelir. Bu durumda motor durdurulur ve soğuması beklenir. Sıcak motorda radyatör ya da genleşme kabı kapağı kesinlikle açılmaz. İçerideki basınçlı sıcak su yüze fışkırabilir. Hararet varken araç sürülmez, çekici çağrılır.
Yağ, sıcak egzoz manifolduna damlayınca ince mavimsi duman çıkar. Kaynağı çoğu zaman yavaş bir yağ sızıntısıdır. Sık nedenlerden biri yorulmuş supap kapağı contasıdır. Ayrıntı için külbütör kapak contası yazısına bakabilirsiniz. Sürekli damlayan yağ tutuşma riski taşır. Kaynak bulunana kadar araç kullanılmaz.
Bu koku en ciddiye alınması gereken kokudur. Kablo yalıtımı erirse kısa devre ve yangın riski doğar. Hemen kontağı kapatın ve araçtan birkaç adım uzaklaşın. Akü kutbunu sökmeye çalışmak kıvılcım çıkarabilir. Kaynağı bulunmadan araç yeniden çalıştırılmaz. Atölyede izleme yöntemi kısa devre bulma yazısında anlatılıyor.
Bazen duman dışarıda değil, araç içinde fark edilir. Havalandırmadan gelen tatlı kokulu buhar ve camlarda yağlı bir buğu, kalorifer peteğinin sızdırdığını gösterebilir. Bu durumda soğutma suyu seviyesi de yavaş yavaş düşer. Havalandırmadan yanık plastik kokusu geliyorsa fan ve bağlantıları kontrol edilir. Kabin içine motor bölmesinden koku çekilmesi de mümkündür, bu yüzden kaynak dışarıdan da aranır.
Egzoz borusundan çıkan duman başka bir konudur. Orada motorun yağ, soğutma suyu ya da fazla yakıt yakması araştırılır. Kaputtan çıkan duman ise motor bölmesindeki bir sızıntıyı ya da ısınmayı gösterir. Egzoz dumanı renkleri için egzoz dumanı renkleri yazısı yol gösterir. Bu konuda nasıl çalıştığımızı motor mekanik sayfasında anlattık.
Motoru kapatın ve soğumasını bekleyin. Sıcak kapak açılmaz, hararet varsa çekici çağrılır.
Sıcak yüzeye damlayan yağ tutuşabilir. Kaynak bulunana kadar araç kullanılmaz.
Kontak kapatılır. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa araçtan uzaklaşılır ve 112 aranır.
Geçmesi kaynağın bittiği anlamına gelmez. Kaynak bulunana kadar araç kullanılmaz.
Alev, elektrik kokusu, hararet ya da hızlı sıvı kaybı varsa hayır. Bu durumlarda çekici doğru seçimdir.
Sızıntı kontrolü, soğutma basınç testi ve elektrik kontrolü yapılır. Araç sürülemeyecek durumdaysa çekiciyle getirilmesi konuşulur.