Önünüze aniden bir şey çıktığında düşünmeye vaktiniz olmaz. O yarım saniyede ne yapacağınızı önceden bilmek büyük fark yaratır. ABS'li bir araçta doğru acil fren tekniği, eski araçlardaki teknikten farklıdır. Eski alışkanlıkla davranan sürücü, ABS'nin sunduğu korumanın bir kısmını boşa harcar.
ABS (kilitlenme önleyici fren sistemi), sert frende tekerleklerin kilitlenmesini engeller. Kilitlenen teker yolda kayar ve araç direksiyona cevap vermez. ABS, her tekerin dönüşünü sensörlerle izler. Teker kilitlenmeye başlarsa o tekerin fren basıncını saniyede birçok kez azaltıp artırır.
Bu sayede teker dönmeye devam eder ve araç yönlendirilebilir kalır. ABS'nin asıl hediyesi fren mesafesinden çok bu kontroldür.
Eski sürücü kurslarında acil frende pedalı bas bırak yapmak öğretilirdi. Bu yöntem ABS'siz araçlarda tekerin kilitlenmesini önlemek içindi. ABS'li araçta ise bu işi sistem sizin yerinize ve çok daha hızlı yapar. Siz pedalı bırakıp bastıkça ABS'nin işini bölersiniz ve araç daha geç durur.
| Adım | Ne yapılır? | Neden? |
|---|---|---|
| Sert bas | Pedala sonuna kadar, kararlıca basılır | Yarım basış fren gücünü boşa harcar |
| Basılı tut | Pedal bırakılmaz, pompalanmaz | ABS kesintisiz çalışmalıdır |
| Titreşimden korkma | Pedal titrer ve ses gelir, ayak çekilmez | Bu titreşim ABS'nin çalıştığını gösterir |
| Yönlendir | Direksiyonla engelden kaçılır | Kilitlenmeyen teker yön değiştirebilir |
Sürücülerin yaptığı hatalardan biri acil anda yeterince sert basmamaktır. Bir diğeri de titreşimi arıza sanıp ayağı pedaldan çekmektir. Bazı araçlarda otomatik acil fren de bulunur ve bazen yersiz uyarı verebilir (acil fren yanlış alarm).
ABS çalışırken pedalda tıkırtılı bir titreşim hissedilir. Motor bölmesinden de hırıltılı bir ses gelebilir. Bu durum sistemin görevini yaptığını gösterir. Ama normal frenlerken de pedal titriyorsa konu farklıdır. O zaman disklerde bir sorun olabilir ve fren pedalı titremesi yazısı yardımcı olur.
Kuru asfaltta ABS genelde aracı kısa mesafede durdurur. Gevşek kar ya da çakılda ise mesafe biraz uzayabilir. Yine de ABS bu zeminlerde bile aracın yönlendirilmesini sağlar. Kışın asıl güvenlik önlemi düşük hız ve geniş takip mesafesidir.
Uzun yokuş inişlerinde frenlerin aşırı ısınması da tehlikelidir. Bunun için uzun inişte fren yönetimi yazısına bakabilirsiniz.
Gösterge panelinde ABS ışığı yanıyorsa sistem devre dışı kalmış olabilir. Bu durumda normal fren genelde çalışır ama sert frende teker kilitlenebilir. ABS ışığının nedenleri ABS ve ESP ışığı yazısında anlatılır.
Fren uyarı lambası da yanıyorsa ya da pedal yumuşak geliyorsa araç sürülmez. Çekici çağrılır ve fren sistemi serviste incelenir. Fren hidroliğinin durumu da bu kontrolün bir parçasıdır (fren hidroliği).
ABS titreşimini bir kez hissetmek panik anında doğru tepki vermeyi kolaylaştırır. Bunu boş, geniş ve güvenli bir alanda düşük hızla deneyebilirsiniz. Arkanızda araç olmadığından mutlaka emin olun. Fren sisteminin genel bakımı için fren bakımı rehberi yazısına bakılabilir. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz Ankara fren ve süspansiyon sayfamıza bakın.
Hayır, pompalamak ABS'nin işini böler ve aracı daha geç durdurur. Pedal sonuna kadar basılı tutulur.
Evet, ABS tekerleri kilitlemediği için araç yön değiştirebilir. Engelden kaçmak için direksiyon kullanılır.
ABS çalışırken titreşim ve ses normaldir. Normal frende titreşim varsa disk ve balata kontrol ettirilir.
Motorun stop etmemesi için debriyaja da basılabilir. Ama öncelik her zaman fren pedalıdır.
Normal fren çalışıyorsa dikkatle servise gidilebilir. Fren lambası da yanıyorsa ya da pedal yumuşaksa araç sürülmez.
Fren hidroliği, balata, disk ve ABS hata kaydı birlikte kontrol edilir; bulgulara göre işlem planlanır.