Yağ kapağının altında açık kahverengi bir köpük gördünüz. Ya da genleşme kabındaki antifrizin üstünde yağlı bir film var. Çoğu kişinin ilk sözü şu olur: "conta yanmış." Oysa yağ ile antifrizi buluşturan bir başka parça daha vardır. Bu parça yağ soğutucusudur ve onarımı çoğu zaman çok daha küçüktür.
Yağ soğutucusu, motor yağını antifriz yardımıyla serinleten küçük bir radyatördür. Ustalar ona eşanjör, yani ısı değiştirici de der. Birçok modern motorda yağ filtresi gövdesine bitişik ya da onun içinde durur. İçinde ince metal plakalar vardır ve bu plakalar iki sıvıyı birbirinden ayırır. Bir tarafta sıcak yağ, diğer tarafta antifriz akar.
Zamanla plakalar arasındaki contalar yaşlanır ya da metal korozyonla delinir. O zaman iki sıvı birbirine geçmeye başlar. Hangi yöne geçeceğini basınç farkı belirler. Motor çalışırken yağ basıncı genelde daha yüksektir ve yağ antifrize karışır. Motor dururken soğutma sistemi basınçlı kalabilir ve bu kez antifriz yağa sızar. Bu yüzden aynı araçta iki belirti birlikte görülebilir.
| Belirti | Ne anlatır? |
|---|---|
| Genleşme kabında yağlı film ya da kahverengi tortu | Yağ antifrize karışıyor |
| Yağ kapağında ya da çubukta mayonez | Antifriz yağa karışıyor |
| Antifriz seviyesi azalıyor ama dışta damla yok | Sıvı iç tarafa geçiyor olabilir |
| Filtre gövdesi çevresinde ıslaklık | Soğutucu contası dışa da kaçırıyor |
| Kalorifer zayıf ısıtıyor | Yağlı antifriz ısı geçişini bozuyor |
Antifrizin dışarı damlamadan azalması tek başına başka nedenlere de bağlı olabilir. Bunun ayrımını antifriz eksiltme yazısında anlattık. Kalorifer şikâyeti de eşlik ediyorsa kalorifer ısıtmıyor yazısı ek ipuçları verir.
Silindir kapak contası yanığı genelde bir hararet olayının ardından gelir. Durduk yere başlayan karışımda soğutucu şüphesi öne çıkar. Hararet geçmişi varsa motor hararet yapıyor yazısındaki kontroller de yapılır. Ayrım için üç test birlikte kullanılır: 1. Yanma gazı testi: antifrizde egzoz gazı var mı, özel sıvıyla bakılır. 2. Kompresyon testi: silindirlerin basıncı birbirine yakın mı, ölçülür. 3. Soğutma basınç testi: sistem basınç altında tutulur ve kaçak aranır.
Yanma gazı çıkmıyorsa ve kompresyon düzgünse conta büyük ölçüde aklanır. Sıra, soğutucunun ayrı olarak denenmesine gelir.
Kısa mesafede kullanılan araçta motor yeterince ısınmaz. Bu durumda yağ kapağının altında nemden oluşan hafif bir köpük birikebilir. Termostat açık kalırsa motor ısınamaz ve bu birikim artar. Termostatın belirtileri için termostat arızası yazısına bakabilirsiniz. Bu yüzden mayonez görünce panik yapılmaz, testler sırayla yapılır.
Soğutucu kaçırıyorsa contaları ya da ünitenin kendisi değişir. Bu iş, silindir kapağını sökmekten çok daha küçük bir işlemdir. Asıl önemli kısım iki sıvı tarafının da temizlenmesidir. Yağ karışmış soğutma sistemi özel bir yıkamayla temizlenir, çünkü yağ hortumları ve keçeleri yumuşatır. Antifriz karışmış motor yağı da filtresiyle birlikte yenilenir. Yeni antifrizin doğru türde olması gerekir; bunu antifriz türleri yazısında anlattık. Kısa bir kullanımdan sonra iki sıvı tekrar kontrol edilir.
Dış sızıntılarla karışmaması için yağ kaçağı nedenleri yazısına da göz atabilirsiniz. Bu konu için Ankara oto klima sayfası yol gösterir.
Hayır. Yağ soğutucusu da aynı belirtiyi verir. Yanma gazı ve kompresyon testi ayrımı yapar.
Uzun süre kullanılmamalıdır. Antifrizli yağ motor yataklarını korumakta zorlanır.
Ancak iki sıvı tarafı da temizlenirse düzelir. Kalıntı bırakılırsa sorun tekrar başlar.
Hayır. Kısa mesafe kullanımında nemden hafif köpük oluşabilir.
Bu, motorun yapısına ve yaşına göre değişebilir. Sizin motorunuz için doğru bilgi, motor koduna göre yapılan kontrolle netleşir.
Yanma gazı, kompresyon ve soğutma basıncı test edilir; soğutucu ayrı denenir, iki sıvı tarafı da temizlenir.