Bazı arızalar saklambaç oynar. Servise geldiğinizde yoktur, yola çıkınca yeniden ortaya çıkar. Bu yazıda böyle bir aracın hikâyesini anlatıyoruz. Üç denemede bulunamayan arıza, sıralı bir teşhisle nasıl yakalandı, adım adım bakalım.
Araç tamamen rastgele zamanlarda stop ediyordu. Bazen trafikte, bazen hızlı yolda, bazen park ederken motor birden kapanıyordu. Birkaç saniye sonra araç sorunsuz çalışıyordu. En can sıkıcı yanı şuydu: servise getirildiğinde arıza bir kez bile tekrarlamadı. Seyir sırasında motorun kapanması direksiyon ve fren desteğini azaltır. Bu yüzden böyle bir şikâyet hafife alınmaz.
Araç sahibi bize gelmeden önce üç farklı yerde şansını denemişti. Her denemede farklı bir yol izlenmiş ama hiçbiri sonuç vermemişti.
| Deneme | Yapılan | Sonuç |
|---|---|---|
| Birinci | Kayıt okunmadan yakıt pompası değiştirildi | Arıza devam etti |
| İkinci | Motor beyni arızalı denildi | Araç sahibi pahalı değişimi yaptırmadı |
| Üçüncü | Arıza yokken bakıldı, sorun bulunamadı | Araç aynen geri gitti |
| Bizdeki | Hafıza okundu, koşul tekrar edildi, hedefli test yapıldı | Krank sensörü bulundu |
Aralıklı (ara ara gelip giden) arıza, teşhisin en zor türüdür. Arıza yokken yapılan ölçüm her şeyi normal gösterir. Bu yüzden asıl iş, arızanın hangi koşulda çıktığını bulmaktır. Tahminle parça değiştirmek bu tür arızada para ve zaman kaybettirir. Benzer belirtiler için seyir hâlinde stop yazımıza da bakabilirsiniz.
İlk iş olarak arıza hafızasını cihazla okuduk. Önceki silmelere rağmen bir kayıt hâlâ duruyordu. Kayıttaki donmuş kare (arıza anında saklanan anlık değerler) bize yol gösterdi. Stop anında motor beyni krank sinyalini kaybetmişti. Krank sensörü, motorun dönüşünü ve konumunu beyne bildiren parçadır. Bu sinyal kesilince motor hemen kapanır. Cihaz teşhisi tam olarak böyle bir ipucunu bulmak için yapılır. Hangi cihazın ne gösterdiğini marka cihazı ile evrensel cihaz yazısında anlattık.
İpucu tek başına kesin karar için yetmez. Sensör, kablosu ve soketi birlikte şüpheli listesine alındı. Önce motor normal çalışma sıcaklığına getirildi. Sonra sensör bölgesi kontrollü biçimde ısıtıldı. Belli bir sıcaklıkta motor tekrar stop etti ve sinyal kayboldu. Sensör soğuyunca sinyal geri geldi. Kablo ve soket ölçümleri ise sağlam çıktı. Böylece sorun kablo değil, ısınınca sinyal kesen sensörün kendisiydi.
Sensör değişti ve stop şikâyeti bitti. Parça pahalı değildi, asıl değerli olan doğru yöntemdi. Önceki denemelerde kayıt okunmadan tahmin yapılmıştı. Bizim farkımız üç adımdı: kaydı okumak, koşulu bulmak, hedefli test yapmak. Bu sıranın ayrıntılarını arıza teşhis süreci yazısında anlattık. Benzer bir başka hikâye için gece aküyü bitiren araç vakasına göz atabilirsiniz.
Arızanın ne zaman çıktığını not etmek teşhise çok yardım eder. Motor sıcak mıydı, soğuk mu? Yokuşta mıydınız, rölantide mi? Bu notlar arızayı tekrar ettirmemizi kolaylaştırır. Arıza kodunu silmeden getirmek de önemlidir, çünkü silinen kayıt ipucunu da siler. İnternette okuduğunuz bir teşhisle gelmek de sorun değildir. İnternetten teşhisle gelmek yazısı bu konuyu anlatıyor.
Arıza belli bir koşula bağlıdır, örneğin sıcaklık ya da titreşim. O koşul yoksa her şey normal görünür.
Hayır, silinen kayıtla birlikte ipucu da kaybolur. Kayıt okunmadan silinmemelidir.
Her zaman değil. Bazen çalıştırma zorluğu ya da tekleme olarak da görülebilir.
Önerilmez. Kontrolsüz ısı kabloları ve plastikleri eritebilir, yangın riski de taşır.
Yapabilir. Yakıt pompası rölesi, gevşek şase bağlantısı ve kontak sorunları da listeye alınır.
Evet, arızanın çıktığı koşulu bilmek testi doğru kurmamızı sağlar.
Arızanın hangi koşulda çıktığını anlatın, hafızadaki kayıtları okuyalım. Teşhisi ölçümle kuralım, parçayı sonra konuşalım.