Arıza teşhisi denince çoğu kişinin aklına "cihaz takılır, kod okunur" gelir. Ama her teşhis cihazı aynı işi yapmaz. Ucuz bir evrensel OBD okuyucu ile markaya özel cihaz arasında büyük fark vardır. VW grubu için ODIS, Peugeot ve Citroën için DiagBox bu ikinci gruba örnektir. Bu yazıda farkın nerede başladığını ve neden önemli olduğunu anlatıyoruz.
| İş | Basit evrensel OBD okuyucu | Marka cihazı |
|---|---|---|
| Standart motor ve emisyon kodu okuma | Evet | Evet |
| Üreticiye özel kodlar | Kısmen ya da hayır | Evet |
| Konfor, airbag, şanzıman beyinleri | Çoğu zaman sınırlı | Evet |
| Parça testi (aktüatör testi) | Sınırlı | Evet |
| Kodlama ve parça tanıtma | Genelde hayır | Evet |
| Kamera ve radar kalibrasyonu | Hayır | Evet, uygun ekipmanla |
| Üreticinin arıza arama adımları | Hayır | Evet |
Evrensel cihaz, araçtaki standart teşhis soketine takılır. Motor lambasının neden yandığına genel bir cevap verir. Canlı veri olarak devir, sıcaklık gibi temel değerleri gösterir. Yol öncesi hızlı bir bakış için yararlıdır. Kodların nasıl okunacağını OBD2 arıza kodu okuma yazısında anlattık. Standartların farkı için EOBD ve OBD2 yazısına bakabilirsiniz.
Evrensel cihaz bazı beyinleri hiç görmez; konfor, kapı, park sensörü gibi sistemlerin kayıtları bu cihazda çıkmayabilir. Ekranda kod görünmemesi, araçta arıza olmadığını göstermez. Bu yüzden şikâyet sürüyorsa marka seviyesinde okuma yapılır.
ODIS, VW grubunun teşhis sistemidir ve Audi, Skoda, Seat ve Cupra da bu gruptadır. DiagBox ise Peugeot, Citroën ve DS için kullanılan sistemdir. Bu cihazlar aracın tüm beyinlerine iner ve üreticinin kendi kodlarını açık adlarıyla gösterir. Bazı arızalarda adım adım test planı da sunar. PSA tarafındaki kod yapısı DiagBox kodları yazısında anlatılır.
Yeni takılan bazı parçalar araca tanıtılmalıdır; örneğin bazı araçlarda akü, enjektör ya da beyin değişince tanıtma yapılır. Ön cam kamerası ya da radar sökülüp takılınca kalibrasyon gerekir. Kalibrasyon, yani sensörün yeniden ayarlanması, uygun hedef panoyla yapılır. Bu işler çoğu zaman marka seviyesinde bir cihaz ister. VAG araçlarda kullanılan ara seviye araçlar OBDeleven ve VCDS yazısında karşılaştırılır.
En iyi cihaz bile bir kod ve bir değer verir. Kod, hangi devrenin şikâyetçi olduğunu söyler ama hangi parçanın bozuk olduğunu her zaman söylemez. Sıra şöyledir: önce kod okunur, sonra fiş ve şase kontrol edilir, sonra ölçüm yapılır. Parça kararı bu adımların en sonuna kalır. Bu yaklaşımı cihaz teşhisi neden güvenilir yazısında daha ayrıntılı ele aldık.
Canlı veri, motor çalışırken sensörlerden gelen anlık değerlerdir. Bir sensörün okuduğu sıcaklık ya da basınç, gerçek durumla karşılaştırılır. Değerler uyuşmazsa sensör, kablo ya da fiş şüpheli hale gelir. Parça testi ise cihazdan bir parçayı çalıştırma komutu vermektir. Örneğin bir fan ya da valf cihazdan açılıp kapatılır ve tepkisi izlenir. Parça komuta cevap veriyorsa sorun büyük ihtimalle başka bir yerdedir. Bu iki araç, parça değiştirmeden önce ihtimalleri azaltmaya yarar.
"Aracıma hangi cihazla bakıyorsunuz?" diye sormak doğal bir sorudur. Cevap, teşhisin derinliği hakkında fikir verir ama tek ölçüt cihaz değildir. Ölçüm alışkanlığı ve şema bilgisi de aynı ölçüde önemlidir. Servis tipleri arasındaki farkı yetkili mi özel mi yazısı anlatır. Ankara’da DS’inizi Konsey’de yaptırmak isterseniz bakım ve teşhis kapsamı Ankara DS servisi sayfasında anlatılır.
Hızlı bir ön bakış için yeterlidir. Derin teşhis, kodlama ve kalibrasyon için yetmez.
VW grubunun teşhis sistemidir. VW, Audi, Skoda, Seat ve Cupra araçlarda kullanılır.
Peugeot, Citroën ve DS araçların teşhis sistemidir. Bu markaların beyinlerine tam erişim sağlar.
Çözmez. Kod sadece bir kayıttır; neden giderilmezse kod geri gelir.
Yardım eder ama tek başına yetmez. Kod ölçümle doğrulanınca yanlış parça riski azalır.
Aracın markasına uygun teşhis cihazıyla kayıtlar okunur. Karar, fiş ve kablo ölçümünden sonra verilir.