Arıza okutmak ya da cihaz almak isteyenler iki kısaltmayla karşılaşır: OBD2 ve EOBD. İkisi de "araç içi teşhis" anlamına gelir. Yani araç, kendi arızalarını izler ve hafızasına yazar. Farkları, hangi bölgede ve hangi takvimle zorunlu tutuldukları üzerinedir. Pratikte ikisi de aynı soketi ve benzer kod dilini kullanır. Bu yüzden atölyede ikisi çoğu zaman aynı anlamda söylenir. Önemli olan, cihazın aracınızla konuşabilmesi ve okunan kodun doğru yorumlanmasıdır. Bu yazıda farkı, soketin yerini ve basit cihazların sınırlarını sade bir dille anlatıyoruz.
| Konu | OBD2 | EOBD |
|---|---|---|
| Bölge | Amerika pazarı | Avrupa Birliği |
| Başlangıç | 1996 model yılından itibaren yaygınlaştı | Benzinlide 2000 ve 2001, dizelde 2003 ve 2004 takvimi |
| Odak | Emisyonla ilgili arızalar | Emisyonla ilgili arızalar |
| Soket | 16 pinli standart soket | 16 pinli standart soket |
| Kod yapısı | Harf ve dört rakam | Aynı yapı |
Avrupa takviminde ilk yıl yeni tipleri, ikinci yıl tüm yeni tescilleri anlatır. Ağır araçlar ve bazı özel kategoriler farklı olabilir. Bu yüzden yalnız model yılına bakmak yetmez; araç etiketi ve soket de kontrol edilir.
Soket, sürücünün oturduğu yerden ulaşılabilecek bir noktada olmalıdır. Sık rastlanan yerler direksiyonun alt paneli, sigorta kutusu kapağının içi ve orta konsol çevresidir. Bazı araçlarda küçük bir kapağın arkasına gizlenmiştir. Soketi bulamazsanız araç kılavuzunun teşhis bölümüne bakabilirsiniz. Cihazı takarken kontağın kapalı olması, bağlantıyı daha güvenli yapar.
Ucuz bir EOBD okuyucu, motor arıza lambasına bağlı genel kodları okuyabilir. Bu kodlar çoğunlukla P harfiyle başlar. Ayrıca bazı canlı verileri ve arıza anı kaydını gösterebilir. Hazırlık durumu da okunabilir; bu, aracın kendi testlerini bitirip bitirmediğini söyler. Hazırlık testlerinin anlamı readiness monitörleri yazısında anlatılıyor. Bir kodun harf ve rakamlarının ne anlattığını öğrenmek için DTC kod anatomisi yazısını okuyabilirsiniz.
Fren, hava yastığı, konfor sistemleri ve şanzıman gibi bölümler her zaman genel standarda bağlı değildir. Bu sistemlere ulaşmak için markanın kendi dilini konuşan cihaz gerekebilir. Ayar, kodlama ve yönlendirilmiş testler de genelde bu düzeyde yapılır. Basit cihaz ile marka cihazı arasındaki farkı marka cihazı ve evrensel cihaz yazısında karşılaştırdık. Eski ya da geçiş dönemi araçlarında soket olsa bile, erişilen bölümler sınırlı kalabilir.
Okunan kod, sorunun nerede başladığını söyler; nedenini her zaman söylemez. Örneğin bir sensör kodu, bozuk sensörden de, kopuk bir kablodan da gelebilir. Bu yüzden kod okunduktan sonra ölçüm ve devre kontrolü yapılır. Kodların nasıl okunup yorumlandığını OBD2 arıza kodu okuma rehberinde adım adım anlattık. Kayıtlı kodlar bazen "bekleyen" ya da "kalıcı" olarak işaretlenir. Bu ayrımın anlamı bekleyen ve kalıcı kod yazısında.
Kodu silmek arızayı onarmaz; yalnız lambayı geçici olarak söndürür. Daha da kötüsü, silme sırasında arıza anı kaydı da kaybolur. Bu kayıt, arızanın hangi koşulda düştüğünü gösteren değerli bir ipucudur. Bu yüzden önce kayıt okunur ve not edilir, sonra onarım yapılır. Silmenin ne zaman doğru, ne zaman yanlış olduğunu arıza kodu silmek yazısında anlattık. Motor arıza lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez; bu, ciddi bir ateşleme sorununa işaret edebilir.
Basit bir okuyucu, motor arıza lambasının neden yandığını merak eden sürücü için faydalı olabilir. Satın almadan önce cihazın aracınızın iletişim yolunu desteklediğinden emin olun. Telefonla çalışan kablosuz cihazlarda uygulamanın hangi verileri gösterdiğine bakın. Kod açıklamalarının Türkçe olması, yorumlamayı kolaylaştırır. Yine de cihazın verdiği açıklama, kesin bir teşhis gibi okunmamalıdır. Cihazı uzun süre sokete takılı bırakmak da aküyü boşaltabilir. Kodu not edip silmeden servise getirmek, arızanın hızlı bulunmasına yardım eder. Ankara’da kodun kaynağını ölçümle doğrulatmak için elektronik arıza tespiti sayfasında sürecin nasıl ilerlediğine bakabilirsiniz.
Neredeyse aynıdır. Fark, hangi bölgede ve hangi takvimle zorunlu olduklarıdır.
Model yılına, araç etiketine ve sokete bakılır. Emin olmak için cihazla bağlantı denenir.
Hayır. Genelde motor kodlarını okur; fren ve hava yastığı için marka düzeyi cihaz gerekebilir.
Gitmez. Lamba geçici söner, neden sürdükçe kod geri gelir.
Sürücü tarafında, genelde direksiyon altında, sigorta kutusu yanında ya da orta konsolda.
Genel taramayı marka düzeyi cihaz ve ölçümle tamamlarız; arıza anı kaydı silinmeden önce okunur.