Modern dizel motorların emme manifoldunda, her silindirin ağzında küçük kapaklar bulunur. Bunlara swirl flap, yani girdap klepesi denir. Görevleri basittir: düşük devirde havayı döndürerek silindire vermek. Dönen hava, yakıtla daha iyi karışır ve yanma temizlenir. Sorun, bu küçük kapakların kurumun tam ortasında çalışmasıdır.
Dizel motorlarda egzoz gazının bir kısmı EGR ile emmeye geri gönderilir. EGR şudur: egzoz gazının bir kısmını emmeye geri katan sistem. Bu gaz yanma sıcaklığını düşürür, böylece azot oksit (NOx) azalır. Bu gazla birlikte kurum da emmeye gelir. Motorun havalandırmasından gelen yağ buharı bu kurumla birleşir. Ortaya klepelere yapışan koyu, yapışkan bir tabaka çıkar. EGR'nin yapısını EGR valfi yazısında okuyabilirsiniz.
Klepe sorunları genelde bir kod ailesiyle kaydedilir. Her kod farklı bir durumu anlatır.
| Kod | Ne anlatır? |
|---|---|
| P2004 | Klepe açık konumda sıkışmış |
| P2008 | Klepe kontrol devresinde sorun var |
| P2015 | Klepe konum sensörü değeri beklenen aralıkta değil |
Kod, sorunun mekanik mi elektrik mi olduğunu tek başına söylemez. Aynı kod, kurumlu bir mili de kopuk bir kabloyu da gösterebilir.
Bazı eski dizel motorlarda metal klepelerin kopup silindire düştüğü olaylar yaşandı. Kopan parça piston, subap ve turboya zarar verebilir. "Swirl flap" adının kötü şöhreti buradan gelir. Sonraki nesillerde tasarım değişti ve bu risk azaltıldı. Yine de aşırı boşluk yapmış bir klepe takımı temizlikle değil, yenisiyle çözülür.
Sanayide sık duyulan bir öneri vardır: "Klepeleri iptal edelim." İptal, düşük devirdeki yanma verimini bozar. Emisyon değerleri değişir, muayene uyumu riske girer. Bu konunun hukuki ve teknik yönünü EGR ve DPF iptali yazısı anlatır. Doğru yol temizlik, gerekiyorsa güncel parça ve sağlıklı bir EGR'dir.
Manifold sökümü zahmetli bir iş olduğu için bir kez ve eksiksiz yapılmalıdır. Söküm sırasında EGR geçitleri, emme kanalları ve contalar da gözden geçirilir. Klepe milinin yataklardaki boşluğu elle ve gözle kontrol edilir. Kanallarda kırık parça ya da eksik vida varsa motor tarafı da incelenir.
Kısa mesafe kullanım kurumu hızla artırır. Arada bir uzun yol yapmak birikimi yavaşlatır. Doğru yağ ve zamanında yağ değişimi, yağ buharını azaltır. Kurumun diğer durağı partikül filtresidir; o konu için DPF partikül filtresi yazısına bakabilirsiniz.
Düşük devirde havayı döndürerek silindire verir. Böylece yakıt daha iyi karışır ve yanma iyileşir.
EGR'den gelen kurum ve yağ buharı klepe miline yapışır. Zamanla klepeler ağırlaşır ve sıkışır.
Kopan parça silindire düşerse motorda ağır hasar yapabilir. Bu risk bazı eski tasarımlarda bilinir.
Hayır. İptal emisyonu ve düşük devir verimini bozar. Temizlik ya da güncel parça doğru yoldur.
Manifold sökülerek yapılabilir. Ama boşluk fazlaysa temizlik yetmez, parça yenilenir.
Kodlar ve klepe konum değeri okunur, gerekirse manifold sökülüp boşluk ve kurum gözle kontrol edilir.