Araç ısındı ama devir göstergesi hâlâ yukarıda duruyor. Frenden ayağınızı çekince araç kendi kendine hızlı ilerliyor. Yakıt da artmış gibi geliyor. Yüksek rölanti çoğu zaman iki hikâyeden birini anlatır. Ya motora beynin haberi olmadan hava giriyordur, ya da beyin bir sebeple devri bilerek yükseltiyordur.
Her yüksek rölanti arıza değildir. Bazı durumlarda beyin devri tasarım gereği yükseltir.
Bu durumların başlıcaları şöyledir.
Motor tamamen ısındığı hâlde devir inmiyorsa artık arıza aramak gerekir. Olması gereken hedef devir, canlı veride beynin kendi isteği olarak görünür.
| Aday | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Kaçak hava | Ölçülmemiş hava devri yükseltir | Emme körüğü, vakum hortumu ya da conta çatlağı |
| Kirli gaz kelebeği | Kelebek tam kapanamaz | Temizlikten sonra öğrenme yapılmamışsa da görülür |
| Yanlış sıcaklık bilgisi | Beyin motoru soğuk sanar | Canlı veride sıcaklık gerçeğe uymaz |
| Takılan termostat | Motor geç ısınır | Gösterge düşük kalır, kalorifer zayıf ısıtır |
| Pedal ile kelebek uyumsuzluğu | Beyin güvenli devire geçer | Pedal ve kelebek konum değerleri tutmaz |
| PCV ünitesinde yırtık | Kontrolsüz hava yolu açılır | Motor kapağı çevresinde ıslık |
Kaçak hava, kelebekten sonra giren her türlü havadır. Bu hava hava akış ölçerden geçmez ve beyin onu hesaplayamaz. Sık nedenlerden biri sertleşip çatlayan lastik hortumlardır.
Elektronik gaz kelebeği rölantide çok küçük bir aralıkta açılıp kapanır. Kurum birikince bu aralık bozulur. Kelebek temizlendikten sonra beyne yeni konumu "öğretmek" gerekir. Bu işleme adaptasyon, yani öğrenme ayarı denir. Yapılmazsa devir yüksek ya da dalgalı kalabilir.
Akü söküldükten sonra da öğrenilmiş değerler silinebilir. Çoğu araç bunu kısa sürede kendi toplar. Toplamazsa öğrenme cihazla yapılır.
Beyin rölanti devrini motor sıcaklığına göre seçer. Soğutma suyu sıcaklık sensörü motoru olduğundan soğuk gösterirse beyin ısınma devrinde kalır. Termostat açık kalırsa da motor gerçekten geç ısınır. Bu ikisi canlı veride ve gösterge davranışında ayrılır.
Yüksek rölanti yalnız konfor sorunu değildir. Otomatik şanzımanlı araçta vitese alırken sarsıntı artar. Araç frenle daha zor tutulur ve park manevrası zorlaşır. Yakıt tüketimi de yükselir.
Devir yüksek değil de bir inip bir çıkıyorsa rölanti dalgalanması yazısı daha uygundur. Devir düzgün ama araç sarsılıyorsa rölantide titreşim yazısına bakabilirsiniz. Bu konuda nasıl çalıştığımızı motor onarımı sayfasında anlattık.
Normaldir. Motor ısındıkça devir kendiliğinden inmelidir.
Kaçak hava, kirli kelebek ya da yanlış sıcaklık bilgisi olabilir. Canlı veriyle daraltılır.
Temizlikten sonra öğrenme yapılmazsa yapabilir. Öğrenme ayarı cihazla tamamlanır.
Öğrenilmiş değerler silinmiş olabilir. Kısa sürede düzelmezse cihazla öğrenme yapılır.
Hafif artış normaldir. Klima kapanınca devir eski yerine dönmelidir.
Kısa süre mümkün olabilir ama frenleme ve manevra zorlaşır. Gaz pedalı takılı kalmış gibi hızlanıyorsa araç güvenli yerde durdurulur.
Hedef ve gerçek devir canlı veride karşılaştırılır, kaçak hava testi yapılır. Parça kararı ölçümden sonra verilir.