Eski araçlardaki gaz teli artık tarihe karıştı. Bugün pedal, motor beynine elektrik sinyali yollayan bir sensör grubudur. Bu sisteme "drive-by-wire", yani telle değil sinyalle gaz denir. Sensör yorulduğunda sürücü hiç hoşlanmayacağı bir an yaşar. Gaza basarsınız, ama motor sizi duymuyormuş gibi davranır.
Pedalın içinde aynı hareketi ölçen iki ayrı sensör bulunur. İkisi aynı hareketi farklı gerilim eğrileriyle beyne bildirir. Beyin bu iki eğriyi her an, durmadan birbiriyle kıyaslar. Eğriler birbirini tutmazsa beyin sürücünün gaz isteğine artık güvenmez. Motoru rölantide ya da sınırlı bir devirde tutar ve uyarı yakar. Buradaki amaç, aracın istenmeden hızlanmasını her koşulda önlemektir.
Bu koruma davranışı sürücüye ilk anda büyük bir arıza gibi gelir. Aslında sistem tam da kendisinden bekleneni yapıyordur. Kayıtta çoğu zaman pedal sinyallerinin uyuşmadığını söyleyen P2138 kodu görülür.
| Belirti | Ne anlatır? | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Ani tepkisizlik, rölantiye kilit | İki sinyal uyuşmadı, koruma devrede | Kod kaydı, fiş |
| Pedalın bir bölümünde ölü nokta | Sensör pisti o noktada aşınmış | İki sinyalin eğrisi |
| EPC ya da arıza lambası, düşük güç | Beyin güvenli moda geçti | EPC lambası, limp mode |
| Kontak kapat-aç ile geçici düzelme | Sorun gidip geliyor | Fiş oksidi, kablo kırığı |
Benzer hisleri kirli ya da arızalı bir gaz kelebeği de verebilir. Bu yüzden pedal verisi ile kelebek verisi her zaman birlikte okunur. Kelebek tarafının belirtilerini gaz kelebeği yazısı anlatır.
Pedal fişi, sürücünün ayak bölgesinde ve paspasa çok yakın durur. Bu bölgede kışın nem, yazın toz ve her mevsim darbe eksik olmaz. Islak paspas zamanla fişin pimlerini oksitler ve teması zayıflatır. Kablo da pedalın her hareketiyle bükülür ve yıllar içinde içten kırılabilir. Bu yüzden sensöre geçmeden önce fiş ve kablo mutlaka kontrol edilir.
Pedal ünitesi genelde komple değişir, çünkü içinde ayarlanacak bir parça yoktur. Değişimden sonra bazı araçlarda cihazla pedal öğrenme işlemi yapılır. Bu işlem kısa sürer ama atlanırsa yeni pedal da hata verebilir. Ucuz taklit pedal, güvenlikle ilgili bir sistemde kabul edilemez bir risktir. Tepkisizlik bir kez yaşandıysa ölçüm randevusu aynı hafta içinde alınmalıdır.
Pedal yolda tepkisiz kalırsa önce dörtlüleri yakın ve sağa yanaşın. Aracı güvenli bir yerde durdurup kontağı kapatın ve biraz bekleyin. Kontak açılınca düzelse bile arıza kaydı hafızada kalır ve tekrar eder. Bu yüzden aracı uzun yola çıkarmadan önce mutlaka ölçtürün. Aracınız için randevu öncesi arıza tespiti ve ölçüm sayfasına göz atın.
Motor gaza tepki vermez ya da düşük güçte kalır. EPC veya arıza lambası yanabilir.
Güvenlik için. Beyin iki sinyali kıyaslar; uyuşmazlıkta gaz isteğini yok sayar.
Geçici düzelme tipiktir ama sorun bitmemiştir. Kod hafızada kalır ve tekrar eder.
Kullanmayın. Ani güç kaybı trafikte tehlikelidir; aracı güvenli yere çekip yardım alın.
Bazı araçlarda pedal öğrenme işlemi gerekir. Cihazla yapılır.
Evet. Oksitli ya da gevşek fiş sinyali keser. Pedaldan önce fiş kontrol edilir.
Pedal sinyalleri cihazda izlenir; fiş, kablo ve gaz kelebeği ölçümle ayrılır, değişim sonrası öğrenme yapılır.