Otomatik şanzımanın içinde iki önemli devir bilgisi vardır: kutuya giren devir ve kutudan çıkan devir. Giriş devrini türbin ya da giriş mili sensörü ölçer. P0717, bu sensörden hiç sinyal gelmediğini söyler. Kardeş kod P0716 "sinyal var ama bozuk" derken, P0717 "sensör sustu" der. Ailenin genel devre kodu ise P0715 olarak kayda geçer. Bu kod çoğu zaman sürüş sırasında, ani bir koruma moduyla kendini gösterir.
Kutu beyni (şanzımanı yöneten bilgisayar), giriş ve çıkış devrini sürekli karşılaştırır. Böylece kayma olup olmadığını anlar ve vitesi ne zaman değiştireceğine karar verir. Giriş bilgisi gelmezse bu hesap yapılamaz ve beyin güvenli tarafta kalır.
Koruma modunun genel mantığını şanzıman koruma modu yazısında anlattık.
| Adres | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Sensör | İçindeki sargı kopar | Sıcakta susup soğukta dönmesi |
| Kutu içi kablo ve soket | Kablo kırılır, pimlere yağ yürür | Dış sokette yağ izi |
| Sinyal dişlisi | Okunan diş sensör hizasından kaçar | Kutudan ses, başka kodlar |
| Kutu beyni | Giriş katı bozulur | Sensör ve kablo sağlam çıkar |
Bu liste yukarıdan aşağıya, ucuzdan pahalıya doğru sıralanır. Son satıra ancak öncekiler elenince gelinir. Sensörün sustuğu an da sürüş koşuluyla birlikte not edilir.
Bazı kutularda sensör dışarıdan sökülür ve iş kısa sürer. Bobin tipi sensörde soketten önce direnç ölçülür, sonra sinyale bakılır. Sinyal yoksa ve kablo sağlamsa sensör değiştirilir.
Bazı kutularda ise sensör içeridedir ve karter ya da mekatronik açılır. Mekatronik, yani kutunun içindeki elektronik ve valf bloğu, bu sensörü taşıyabilir. O zaman iş büyür, çünkü conta ve kutu yağı da yenilenir. Kutu içi işlerde masrafı neyin belirlediğini mekatronik tamir yazısında ele aldık. Bu yüzden dış soket ve kablo titizlikle elenir; doğru eleme gereksiz kutu açmayı önler.
Önce sensörün tipi şemadan bulunur. Bazı sensörler dalgalı gerilim üretir, bazıları ise kare dalga verir. Ölçüm aleti bu tipe göre seçilir. Osiloskop, yani sinyalin şeklini ekranda gösteren cihaz, en net sonucu verir. Ölçüm, araç güvenle sabitlenmişken yapılır. Sıcakta susan sensör için ölçüm, kutu ısındıktan sonra tekrarlanır. Çıkış devir kodu P0720 da varsa ortak besleme ya da ortak soket öne çıkar.
Sabit viteste uzun süre sürmek kutuyu yorar, çünkü motor devri hep yüksek kalır. Tork konvertörü, yani motor ile kutu arasındaki yağlı kavrama, bu sırada fazla ısınabilir. Isınan yağ da kutunun ömrünü kısaltır. Konvertörün kendi arızaları için tork konvertörü yazısına bakabilirsiniz. Kısacası koruma modu günlük kullanım için değil, eve ya da servise gitmek içindir. Bu sürede römork çekmek ve uzun yokuş tırmanmak da kutuyu ayrıca zorlar.
En sık hata, kodu görür görmez sensörü sipariş etmektir. Oysa dış soketteki yağ ve oksit de aynı kodu verir ve temizlenmezse yeni sensör de susar. İkinci hata, akü ve şarj tarafını atlamaktır. Düşük ya da dalgalı gerilim kutu beynini şaşırtabilir; bu yüzden akü ve şarj gerilimi de ölçülür. Üçüncü hata, koruma modunda haftalarca araç kullanmaktır. Kutu bu sürede ısınır ve ek hasar görebilir. Doğru sıra, hem parayı hem de kutuyu korur. P0717 kodu olan aracınız için arıza kodu okuma ve şanzıman arıza tespiti sayfaları yol gösterir.
Kısa ve sakin bir yol için evet. Uzun yolda kutu ısınır ve yorulur.
Hayır. Yağ yürümüş soket ya da kopuk kablo da aynı kodu verir.
Kablo, soket ya da sinyal dişlisi sorunlu olabilir. Uçtan uca ölçüm yapılmadan ikinci parça alınmaz.
P0716'da sinyal var ama düzensiz. P0717'de sinyal hiç yok.
Tek başına çözmez. Ama kirli yağ teşhiste önemli bir ipucu verir.
Dış soket, kablo ve sensör sırayla ölçülür; kutu ancak dış ihtimaller elenince açılır.