Oksijen sensörü, egzoz gazındaki oksijeni koklar ve sonucu motor beynine bildirir. Bu sensöre kısaca lambda denir. P0130, "Bank 1, Sensör 1" konumundaki sensörün devresinde bir sorun olduğunu söyler. Bu konum, katalizörden önce gelen ilk sensördür ve karışımı yöneten odur. Beyin, enjektörden ne kadar yakıt vereceğini bu sensörün haberine göre ayarlar. Sensörün nasıl çalıştığını ayrıca lambda sensörü yazısında anlattık.
Bank kelimesi burada silindir sırası anlamına gelir. Silindirleri tek sırada dizili motorlarda yalnız bir bank bulunur. V tipi motorlarda iki bank vardır ve bank 1 genelde birinci silindirin bulunduğu taraftır. Sensör 1, katalizörün önündeki sensörü gösteren adrestir. Sensör 2 ise katalizörün arkasında durur ve katalizörün temizleme işini denetler. Hangi tarafın bank 1 sayıldığı motora göre değişir ve şemadan doğrulanır.
Sinyal kesilince beyin karışımı ince ince ayarlayamaz hâle gelir. Bu durumda hafızasındaki kayıtlı bir yedek değerle çalışmaya başlar. Bu yedek değer motoru korur, ama yakıtı verimli kullanmaz. Sürücü bu değişimi genelde şu işaretlerle fark eder:
Motor lambası yanıp sönüyorsa durum bambaşkadır, çünkü bu tekleme olduğunu gösterir. Böyle bir anda araç sürülmez ve çekiciyle servise getirilir.
| Şüpheli | Neye bakılır? | İpucu |
|---|---|---|
| Kablo ve soket | Erime, sürtünme, oksit | Kablo sıcak egzoz borusuna değmiş |
| Isıtıcı devresi | Sigorta, besleme, iç direnç | P0135 birlikte düşmüş |
| Sensörün kendisi | Yaşlanma, kirlenme | Sinyal tembel ya da düz |
| Egzoz kaçağı | Manifold contası, çatlak | Soğuk motorda tıkırtı sesi |
Sensörün önünden içeri sızan dış hava, sinyali yanlış yöne çeker. Bu yüzden egzoz kaçağı, sensör ölçümünden önce mutlaka elenir.
P0130 genel bir devre kodudur ve komşu kodlar sorunu biraz daha daraltır. P0132, aynı sensörde gerilimin fazla yüksek kaldığını söyler. P0133, sensörün zengin ve fakir arasında geç gidip geldiğini anlatır. P0134 ise sensörde hiçbir hareket görülmediğini bildirir. Yanında bir karışım kodu varsa, ona da ayrıca bakılır. Örneğin P0171, birinci sırada karışımın gereğinden fakir olduğunu söyler.
Lambda, sıcak egzozun içinde yıllarca çalışan dayanıklı bir parçadır. Yine de bazı durumlar onu beklenenden önce yorar. Yağ yakan bir motor, sensörün ucunu zamanla kurumla kaplar. İçeride soğutma suyu yakan bir motor da benzer bir iz bırakır. Silikonlu conta macunu, buharıyla sensörün ucunu zehirleyebilir. Uygun olmayan yakıt katkıları da aynı riski taşıyan bir başka kaynaktır. Bu yüzden sensör değişse bile kirleten neden ayrıca çözülmelidir. Aksi hâlde yeni sensör de kısa sürede aynı noktaya gelir.
Değişimde motora uygun tip ve kalitede sensör seçmek önemlidir. Tepkisi yavaş bir sensör çalışır görünür, ama tüketimi sessizce artırabilir. P0130 kodu olan aracınız için Ankara motor mekanik sayfasına bakın.
Lamba sabit yanıyorsa kısa bir mesafe sorun çıkarmaz. Lamba yanıp sönüyorsa araç sürülmez, çekici çağrılır.
Hayır. Erimiş kablo, oksitli soket ya da egzoz kaçağı da aynı kodu yazdırır.
Ön sensör karışımı yönetir. Arka sensör yalnız katalizörün işini denetler.
Çözmez. Kablo ya da sensör aynı kaldıkça lamba birkaç sürüş sonra yeniden yanar.
Motora uygun olmayan sensör geç tepki verebilir. Bu da tüketimi artırır ve yeni kod doğurabilir.
Soket, kablo ve ısıtıcı ölçülür; sinyal sıcak motorda izlenir. Karar ölçümden sonra konuşulur.
P0130 genel ön lambda devresidir. Pozitif akım açık: P2238, referans voltaj açık: P2243, gaz kesmede aralık: P2297.