Otomatik vitesli araçta sol ayak boşta kalır. Bu yüzden birçok sürücü, sol ayağı frene, sağ ayağı gaza vermeyi düşünür. İlk bakışta mantıklı görünen bu fikir, günlük trafikte güvenli bir yöntem değildir. Sürüş eğitimlerinde de genelde tek ayak tekniği öğretilir. Bu yazıda nedenini ve doğru tekniği sade bir dille anlatıyoruz.
Bu fikrin temeli şudur: sol ayak frende beklerse acil durumda zaman kazanılır. Kâğıt üzerinde bu doğru görünebilir. Ama gerçek hayatta durum farklıdır. Panik anında vücut sertleşir ve iki ayak birden kasılır. Sağ ayak gazdan kalkmadan sol ayak frene basabilir. Sonuçta araç hem hızlanmaya hem yavaşlamaya çalışır.
Manuel araçtan gelen sürücüde sol ayak debriyaja alışkındır. Debriyaj genelde sonuna kadar basılıp bırakılan bir pedaldir. Fren ise yumuşak ve ölçülü basmayı ister. Sol ayak bu ince ayara alışık olmadığı için sert ve ani basar.
| Risk | Ne olur? | Sonuç |
|---|---|---|
| İki pedala birden basma | Gaz ve fren aynı anda çalışır | Fren mesafesi uzar, kontrol zorlaşır |
| Fren üstünde dinlenen ayak | Pedala farkında olmadan hafif basılır | Balata ve disk ısınır, erken aşınır |
| Sürekli yanan stop lambası | Arkadaki sürücü yanıltılır | Arkadan çarpma riski artar |
| Sert fren alışkanlığı | Sol ayak ince ayar yapamaz | Ani duruşlar, konfor kaybı |
| Araç değiştirince karışıklık | Manuelde sol ayak frene gidebilir | Debriyaj yerine frene basılır |
Sol ayak uzun yolda yorulur ve bir yere dayanmak ister. Fren pedalı en yakın dayanak olduğu için ayak çoğu zaman oraya gider. Pedala hafif ama sürekli bir baskı oluşur. Balatalar diske sürtünür ve fren ısınır. Uzun yokuş inişlerinde bu ısı fren gücünü de azaltabilir. Balata ve disk ömrü hakkında bilgi için balata ve disk ne zaman değişir yazısına bakabilirsiniz.
Bu yöntemde aynı ayak iki pedala birden basamaz. En büyük güvenlik avantajı tam olarak budur. Gaz ile frenin karışması bu sayede fiziksel olarak zorlaşır. Gaz pedalının takılması gibi beklenmedik durumlar için gaz pedalı takılı kaldı yazısı ne yapılacağını anlatır.
Bazı sürücüler yokuşta geri kaymamak için sol ayağı frende tutar. Modern otomatik araçların çoğunda bunun için yardımcı sistemler vardır. Yokuş kalkış desteği, frenden ayak kalkınca aracı kısa süre tutar. Otomatik tutma özelliği ise araç durunca freni kendisi uygular. Bu sistemler arıza verirse yokuş kalkış desteği arızası ve otomatik tutma arızası yazıları yol gösterir.
Alışkanlık birkaç gün içinde değişmez ama düzenli çalışmayla değişir. İlk günlerde boş ve güvenli bir alanda yavaş sürüş yapılabilir. Sol ayağı her seferinde ayak dayama yerine koymak bilinçli bir hareket olmalıdır. Kısa sürede sağ ayak iki pedal arasında rahatça gidip gelir. Otomatik vites kullanımındaki diğer yanlışlar için otomatik vites hataları yazısını okuyabilirsiniz. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için şanzıman arıza tespiti sayfasına bakın.
Yasak değildir ama önerilmez. Panik anında iki pedala birden basma riski doğar.
Pist sürüşünde özel eğitimle kullanılan bir tekniktir. Günlük trafik için uygun değildir.
Evet. Balata ve disk ısınır, erken aşınır. Stop lambası da sürekli yanar.
Sol ayağı ayak dayama yerine bırakın. İlk haftalarda bunu bilinçli olarak tekrar edin. İki vites tipinin farkı için otomatik mi manuel mi yazısına bakabilirsiniz.
Çoğu araçta gerekmez. Yokuş kalkış desteği aracı kısa süre tutar.
Balata, disk ve otomatik şanzıman yağı muayene edilir; sürüş alışkanlığının izleri ölçümle değerlendirilir.