Marşta Işıklar Sönüyor ve 'Tık' Sesi Geliyor | Konsey
OTO ELEKTRİK · ŞARJ, KONTAK VE GÖVDE DONANIMI
Marşa Basınca Gösterge Işıkları Sönüyor ve 'Tık' Sesi Geliyor: Kutup Başı
E Eray Can Soylu · Konsey atölyesi·4 dk okuma·18 Kasım 2026
Anahtarı çevirdiğiniz anda gösterge lambaları kararıp tek bir tık sesi gelebilir. Sürücü bunu hemen marş motoru arızası sanır.
Oysa ışıkların sönmesi yük altında gerilimin çöktüğünü gösterir. Sorun çoğu kez gevşek kutup başından veya bitmiş aküden doğar.
Tek bir 'tık' sesi duyulup ışıklar neden söner?
Marş motoru ilk dönüş için aküden yüksek akım çeker. Kontakta marş selenoidi (dişliyi itip ana akımı kapatan manyetik şalter) devreye girer.
Bu anda temas direnci (oksit veya gevşeklik yüzünden akımı kesen direnç) varsa voltaj düşer. Selenoid vurur ama motor dönemez ve ışıklar söner.
Marş motoru sökülmeden önce kontrol edilen dört nokta
HELLA marş rehberine göre önce akım besleme hattı ölçülür.
✓Akü kelepçeleri gevşeklik ve beyaz oksit tozu yönünden incelenir.
✓Şase bağlantısı (akü eksi ucunu gövdeye bağlayan kablo) pas açısından yoklanır.
✓Yük altında akü gerilimi ölçülerek hücre gücü test edilir.
✓Marş selenoidi kalın artı kablosunda gerilim düşümü ölçülür.
Işıkların sönüp sönmemesi arızalı parçayı hızla ayırır.
Kutup başı ve akü kaynaklı olanlar
Gevşek veya oksitli kelepçe: Farlar yanar ama marş anında akım birden kesilir.
Zayıflamış akü hücresi: Yük gelince voltaj çöker. Peş peşe seri tıkırtı da duyulabilir.
Paslı şase kablosu: Kutup temiz görünse de gövde topraklaması akımı geçirmez.
Marş motoru ve selenoid arızaları
Yanmış selenoid kontakları: Işıklar sönmez, sadece tık duyulur. İç köprü iletim yapmaz.
Kömür ve kollektör aşınması: Selenoid çeker ama motor dönmez. Isınınca tutukluk artar.
Mekanik kilitlenme: Dişli sıkışırsa akım yükselir. Gerilim aniden aşağı düşer.
Kutup başı oynatarak test etmek neden kalıcı çözüm değildir?
Güvenlik: Gevşek kelepçeyi elle sıkmak kıvılcım yaratır. Yanıcı gaz riskine karşı eldivenle önce eksi uç ayrılıp yüzeyler temizlenmeli ve boşluksuz sıkılmalıdır.
Marşta ışık sönmesi ve tık sesi hakkında üç soru
Korna ve farlar çalıştığı halde akü marş basamayacak kadar zayıf olabilir mi?
Evet. Far ve korna az akımla çalışır. Marş motoru yüksek akım istediği için zayıf akü yükte çöker.
Takviye kablosuyla araç hemen çalışıyorsa marş motoru sağlam mıdır?
Evet, akım desteğiyle marş dönüyorsa sorun marşta değildir. Zayıf akü veya gevşek kutup başı incelenir.
Işıklar hiç sönmeden tek tık sesi geliyorsa nereye bakılır?
Akü yük altında sağlamsa sorun marş selenoidi kontaklarındadır. Tetik kablosu ve kömürler de ölçülür.
Akü yük testi, kutup başı bakımı ve marş motoru ölçümü için akü ve oto elektrik sayfamızı inceleyebilirsiniz.