Klima gazı doldurtmak isteyen biri, fiyatların araca göre çok değiştiğini görür. Bunun ana nedeni aracın kullandığı gaz tipidir. Bugün yollarda iki ana gaz var: R134a ve R1234yf. Aralarındaki fark yalnız maliyet değildir; iki gaz birbirine asla karıştırılmaz. Bu yazıda nedenini sade dille anlatıyoruz.
| Özellik | R134a | R1234yf |
|---|---|---|
| Kuşak | Eski standart | Yeni standart |
| Çevre etkisi | Sera etkisi yüksek | Sera etkisi çok düşük |
| Bulunma | Yaygın | Daha sınırlı, ekipmanı özel |
| Yanıcılık | Yanmaz sınıfta | Hafif yanıcı sınıfta |
| Servis bağlantısı | Kendi tipinde | Farklı tipte |
Avrupa'da çevre kuralları yeni araçları R1234yf'ye geçirdi. Geçiş yılı markaya ve modele göre değişir. Bu yüzden üretim yılı yalnız ipucudur; aynı yıl üretilen iki farklı modelde farklı gaz bulunabilir.
İki gazın kimyası ve basınç davranışı farklıdır. Sistemler farklı tip kompresör yağı isteyebilir. Yanlış gaz kompresörü zorlar ve soğutmayı düşürür. Servis cihazı da kirlenir ve başka araçlara bulaşma riski doğar. Bu yüzden servis bağlantıları bile farklı yapılmıştır. Adaptörle zorlamak hem teknik hem yasal olarak yanlıştır. "Ucuz gaz koyalım" teklifi, yeni araçta pahalı bir hasara kapı açar.
Kaput altında bir klima etiketi bulunur. Etikette gaz tipi ve dolum miktarı yazar. Servis ağzının tipi de ipucu verir. Etiket kaybolmuşsa şase numarasıyla katalogdan bakılır. Dolum yaptırırken doğru gazın ve doğru yağın kullanıldığını sorun. Dolum maliyetini neyin belirlediği klima gaz dolum fiyatı yazısında anlatılır.
Klima kapalı bir devredir ve sağlam bir sistemde gaz kendiliğinden bitmez. Her yaz dolum gerekiyorsa bir yerde kaçak vardır. Kaçak bulunmadan yapılan dolum, parayı havaya salmaktır. Kaçak boyalı sıvıyla, dedektörle ve vakum testiyle aranır. Nedenleri klima gazı neden eksilir yazısında bulabilirsiniz.
Doğru klima dolumu, gazı sisteme basmaktan ibaret değildir. Önce sistemde kalan gaz cihazla geri alınır ve miktarı ölçülür. Çıkan miktar etikettekinden çok azsa kaçak şüphesi doğar. Ardından sistem vakuma alınır ve bir süre beklenir. Vakum tutmuyorsa devrede bir delik ya da gevşek bağlantı vardır. Vakum tutuyorsa etiketteki miktar kadar gaz ve gerekiyorsa yağ eklenir. Son adımda üfleme sıcaklığı ölçülür ve kompresörün devreye girişi izlenir.
İki gazın dolum maliyeti farklıdır, çünkü yeni gazın kendisi ve ekipmanı daha pahalıdır. R1234yf için ayrı bir dolum cihazı gerekir ve bu cihaz eski gazla kullanılamaz. Dolum maliyetini gazın yanında kaçak arama, vakum süresi ve eklenen yağ da etkiler. Kaçak varsa onarım için conta, hortum ya da kondenser gibi parçalar gündeme gelebilir. Fiyat sorarken aracın şase numarasını ve etiketteki gaz tipini vermek işi hızlandırır. Kesin tutar, sistem cihaza bağlanıp durumu görüldükten sonra konuşulur.
R1234yf hafif yanıcı sınıftadır ve araçlar bu özelliğe göre tasarlanıp onay alır. Doğru ekipman ve doğru yöntemle güvenle servis edilir. Marketten alınan tüple evde dolum denemesi yapılmaz. Basınçlı gaz cilde ve göze zarar verebilir. Klima işi uygun cihazı olan serviste yapılır.
Elektrikli ve çoğu tam hibrit araçta kompresör motor kayışıyla değil, yüksek gerilimli bataryadan aldığı elektrikle döner. Elektrikli kompresör yalıtkan özel bir yağ ister. Yanlış yağ yalıtımı bozar ve yüksek gerilim riski doğurur. Bu araçlarda klima işine yalnız eğitimli kişi girer. Genel bakım için elektrikli araç bakımı yazısına bakabilirsiniz. Aracınız için randevu öncesi klima ve soğutma sayfasına göz atın.
R134a eski, R1234yf yeni standarttır. Yeni gaz çevreye daha az zarar verir; gazı ve ekipmanı daha pahalıdır.
Soğutma düşer, kompresör zorlanır. Düzeltmek için sistem boşaltılır, vakumlanır ve doğru gazla doldurulur.
Olabilir; ama fan, kompresör ya da sensör de neden olabilir. Ayrım için klima soğutmuyor yazısına bakın.
Yanlış yağla ya da yağsız çalışan kompresör zarar görebilir. Belirtiler klima kompresörü arızası yazısında.
Soğutma zayıfladığında ve üretici takviminde. Ayrıntı klima bakımı yazısında.
Gaz tipi ve dolum miktarı etiketten bakılır; dolumdan önce sistem vakumlanır, kaçak varsa aranır.