Kasise girdiniz ve alttan tok bir "güm" sesi geldi. Bu, yollarımızda çok tanıdık bir şikâyettir. İlk bilinmesi gereken şey, her parçanın kendine ait bir sesi olduğudur. "Kasiste ses" tek başına bir adres değildir. Ama sesin tonu, geldiği köşe ve kasisin tipi birlikte adresi epey daraltır.
| Ses | Ne zaman gelir? | Olası kaynak |
|---|---|---|
| Hafif tık-tık | Küçük ve arka arkaya gelen kasislerde | Viraj demiri askı çubuğu |
| Tok güm | Tek büyük kasiste ya da çukurda | Salıncak burcu ya da yorgun amortisör |
| Takırtı | Direksiyon çevrilmişken kasiste | Amortisör üst tablası ve rulmanı |
| Sert tak, ardından sallanma | Araç kasisten sonra yaylanırsa | İçi boşalmış amortisör |
| Arkadan gevşek takırtı | Bozuk yolda | Egzoz askısı ya da bagajdaki eşya |
Bu tablo yol gösterir, ama tek başına karar vermez. Sesler gövdede yankılanıp birbirine benzeyebilir. Bu yüzden usta kulağa değil, gözle görülen boşluğa güvenir.
Viraj demiri, virajda aracın yana yatmasını azaltan uzun bir çubuktur. Bu çubuğu salıncağa bağlayan küçük askılara z-rot da denir. Askının mafsalı boşalınca küçük kasislerde tıkırdamaya başlar. Ses can sıkar, ama genelde erken bir uyarıdır. Ayrıntıları viraj demiri askısı yazısında anlattık.
Burç, salıncak ile gövde arasında duran lastik bir yastıktır ve darbeyi yutar. Burç yırtılınca darbe gövdeye çıplak gelir ve tok bir "güm" duyulur. Burcun yerini ve fiyatını neyin belirlediğini salıncak burcu fiyatı yazısında inceledik.
Amortisör ise yayın sallanmasını frenleyen parçadır. İçi boşalınca araç kasisten sonra birkaç kez yaylanır ve fren mesafesi uzayabilir. Bu belirtileri amortisör belirtileri yazısında topladık.
Park ederken ya da dönerken ses geliyorsa üst tabla akla gelir. Üst tabla, amortisörün gövdeye oturduğu yuvadır ve içinde küçük bir rulman taşır. Rulman sıkışınca yay döndükçe takırdar ve direksiyon hafif takılabilir. Konuyu amortisör üst tablası yazısında anlattık.
Alt takım parçaları birbirine yaslanarak çalışır. Ölen amortisör yayı ve burçları döver, boşalan burç ise rotile ve lastiğe yük bindirir. Zamanla lastik içten yemeye başlar ve yol tutuşu azalır. Yani ses, zincirin ilk halkasıdır. Erken çözülürse tek parça değişir, geç kalınırsa birkaç parça birlikte gider.
Bazen tok ses alt takımdan değil, motor takozundan gelir. Kalkışta ve vites değişiminde de vuruyorsa motor takozu belirtileri yazısına bakın. Muayene dönemini de unutmayın, çünkü alt takım boşluğu muayenede bakılan kalemlerdendir.
Önce sesi sizden dinleriz ve mümkünse birlikte kısa bir tur atarız. Sonra araç lifte çıkar ve her bağlantı levyeyle tek tek yüklenir. Boşluk gözle görülür ve size de gösterilir. Tahminle parça değiştirilmez. Diğer alt takım seslerini alt takım sesleri yazısında bir araya getirdik. Bu işi yaptırmak için Ankara motor mekanik sayfasına bakabilirsiniz.
Bu, sesin kaynağına bağlıdır. Askı sesi acil değildir, ama rotil ya da ciddi burç boşluğu beklemez.
O köşedeki bir parça boşalmış olabilir. Yine de ses gövdede yankılanıp başka yerden geliyormuş gibi duyulabilir.
Kasisten sonra araç yaylanıyorsa amortisör akla gelir, tek tok darbe ise burcu düşündürür. Kesin cevap liftte çıkar.
Lastik tipi sesi değiştirebilir. Ama var olan bir boşluk da daha belirgin duyulmaya başlamış olabilir.
Burç, rotil ya da rot başı değiştiyse genelde gerekir. Viraj demiri askısında ise çoğu kez gerekmez.
Yapar, kriko, stepne ya da gevşek bir eşya takırdayabilir. Servise gelmeden önce bagajı boşaltmak işe yarar.
Her bağlantıyı levyeyle yükleyip boşluğu size gösterelim, yalnız gereken parçayı konuşalım.