İkinci el bir araç aldınız ve kısa süre sonra alırken bilmediğiniz bir sorun çıktı. Bu durum hukukta "gizli ayıp" denilen başlığa girebilir. Bu yazı konuyu bir servisin gözünden, yani teknik açıdan anlatır. Hukuki sonuçlar için mutlaka güncel mevzuata ve bir hukukçuya danışın.
| Durum | Gizli ayıp olabilir mi? | Açıklama |
|---|---|---|
| Saklanmış ağır kaza hasarı | Olabilir | Güncel mevzuata göre değişir; hukukçudan doğrulayın |
| Düşürülmüş kilometre | Olabilir | Kayıtlar ile gösterge birbirini tutmaz |
| Satışta var olan ağır mekanik arıza | Olabilir | Satıştan önce var olup olmadığı önem taşır; hukukçudan doğrulayın |
| Su basması geçmişi | Olabilir | Kablo ve halıda iz bırakır |
| Yıpranmış balata, eski lastik | Genelde hayır | Aracın yaşına uygun aşınmadır |
Tablo yalnız fikir verir, karar vermez. Örneğin aynı boya izi, bir araçta küçük bir çizik onarımını, başka bir araçta ağır bir kazayı gösterebilir. Her olay kendi koşulları ve belgeleriyle ayrı ayrı değerlendirilir.
Saklanmış kaza hasarı bazen boya altında kalır. Boya kalınlık ölçümü, boyanın kaç kat olduğunu gösterir. Şasi ölçümü ise aracın iskeletinde eğrilik olup olmadığını gösterir. Bu ölçümün nasıl yapıldığı şasi ölçü tezgâhı yazısında anlatılır. Kayıtlı hasarı okumak için tramer, değişen ve boyalı yazısı yardımcı olur.
Gösterge değiştirilebilir ya da üzerindeki sayı oynanabilir. Ama araçtaki farklı ünitelerde, yani elektronik beyinlerde kilometre izi kalabilir. Servis ve muayene kayıtlarındaki kilometreler de bu bilgiyle karşılaştırılır. Bu izler birbirini tutmuyorsa ciddi bir şüphe doğar. Konu km düşürme yazısında ayrıntılı anlatılır.
Erken yapılan onarım, elinizdeki delili ortadan kaldırabilir. Bu yüzden adımların sırası çok önemlidir.
Su basmış bir araç dışarıdan temiz ve bakımlı görünebilir. Ama halıların altında, koltuk raylarında ve emniyet kemeri makaralarında çamur izi kalabilir. Kapı içlerinde ve bagaj havuzunda pas ya da su lekesi görülebilir. Elektrik tesisatında yeşil oksit izleri ve ara ara gelen garip arızalar da işarettir. Kabinde kalıcı bir rutubet kokusu varsa bu da dikkat edilmesi gereken bir belirtidir. Bu izler fotoğraflanır ve teknik tespit sırasında kayda geçirilir.
Teknik rapor, aracın muayene günündeki durumunu gösterir. Kusurun ne olduğunu ve nasıl oluşmuş olabileceğini açıklayabilir. Ama satıcının bu kusuru bilip bilmediğine rapor tek başına karar vermez, bu hukuki bir değerlendirmedir. Rapor nasıl okunur, ekspertiz raporu okuma yazısında bulabilirsiniz.
Sonradan uğraşmak yerine aracı almadan önce kontrol ettirmek hem daha kolay hem daha ucuzdur. Tarama, boya ölçümü, lift kontrolü ve yol testi birçok sorunu gösterir. Kontrol listesi ikinci el araç kontrolü yazısındadır. Satarken değeri düşüren hatalar için ikinci elde değer düşüren hatalar yazısına bakın. Ankara’da aracı almadan önce servis gözüyle inceletmek için ikinci el araç ön kontrolü sayfasında kapsam ve süreç anlatılır.
Satışta var olan ama alıcının normal bakışla göremeyeceği önemli kusurdur. Normal aşınma bu kapsama girmez.
Hukuki koruma farklı olabilir. Hangi kuralların geçerli olduğunu güncel mevzuattan ve bir hukukçudan öğrenin.
Önce belgeleyin. Delil toplanmadan yapılan onarım ispatı zorlaştırabilir.
Bu bir hukuki sorudur. Somut olaya göre değişir, bir hukukçuya danışılmalıdır.
Aracın durumunu belgeler. Nasıl değerlendirileceğine ilgili kurum ya da mahkeme karar verir.
Aracı olduğu gibi getirin. Muayene, ölçüm ve fotoğrafla teknik tespit istenebilir, kapsamı işlem öncesi konuşulur.