"Bakım yaptırdım" cümlesi her araçta aynı şeyi anlatmaz. Kiminde dört filtre birden değişir, kiminde yalnız yağ filtresi. Aradaki fark motor ömrüne, yakıt tüketimine ve kabin havasına yansır. Önce dört filtreyi tek tek tanıyalım, sonra hangisinin ne zaman değişeceğine bakalım.
| Filtre | Neyi korur? | İhmal edilirse |
|---|---|---|
| Yağ filtresi | Motorun iç parçalarını | Kirli yağ yatakları ve turboyu aşındırır |
| Hava filtresi | Silindirleri ve hava ölçeri | Güç düşer, tüketim artabilir |
| Polen filtresi | Kabindeki yolcuları | Fan zayıflar, koku başlar, buğu geç çözülür |
| Yakıt filtresi | Enjektörleri ve pompayı | Dizelde enjektör hasarı, kışın çalışmama |
Yağ filtresi, yağdaki metal tozunu ve kurumu tutar. Filtre dolunca içindeki baypas valfi (yağa kestirme yol açan kapak) açılır ve yağ artık süzülmeden dolaşır. Eski filtreyle yeni yağ koymak, temiz yağı ilk günden kirletmek demektir. Bu yüzden bu filtre her yağ değişiminde yenilenir. Yağ değişim zamanı için motor yağı ne zaman değişir yazısına bakabilirsiniz.
Motor çalışırken çok büyük miktarda hava çeker. Hava filtresi bu havadaki tozu tutar; tıkanan filtre ise motoru nefessiz bırakır. Filtreden kaçan toz, hava ölçeri (debimetre) kirletebilir. Kirli hava ölçer yanlış değer okur ve bu da güç kaybı ile kararsız çekiş yapar. Belirtiler debimetre arızası yazısında anlatılır. Şantiye, toprak yol ve tozlu bölgede filtre daha erken dolar. Kağıt filtre üflenip yeniden takılmaz; gözenekleri bozulur. Yağlı spor filtreler için performans hava filtresi yazısına bakabilirsiniz.
Diğer filtreler motoru korur; bu filtre sizi korur. Polen, toz ve egzoz isini kabine girmeden tutar. Dolunca fan zayıf üfler, camlar geç buğu çözer ve kabinde küf kokusu başlayabilir. Alerjisi olanlar için aktif karbonlu filtre fark yaratır. Bu tip filtre kokuyu da tutar. Bahar dönemi için polen mevsimi ve filtre yazısı yol gösterir. Koku klimanın içinden geliyorsa yalnız filtre yetmez; bu durumda klima dezenfeksiyonu da gerekir.
Birçok benzinli araçta yakıt filtresi depo içindedir ve uzun ömürlüdür. Dizelde ise düzenli değişen bir bakım parçasıdır. Dizel enjektörler çok ince boşluklarla çalışır. Su ve kir onlara zarar verir. Bazı filtrelerde su ayırıcı bölme vardır. Bu bölme biriken suyu toplar ve boşaltılması gerekir. Kışın filtredeki su, marş basıp çalışmama sorununa yol açabilir. Su ikazı için yakıt filtresinde su tahliyesi yazısına bakın.
Filtre küçük bir parçadır, ama ihmal edilince arkasından daha büyük masraflar gelir. Dolmuş hava filtresi hava ölçeri kirletir, kirli hava ölçer de yakıt ayarını bozabilir. Süzülmeyen yağ, turbo milini ve motor yataklarını yavaş yavaş aşındırır. Dizelde sudan geçen yakıt, enjektörlerin ince uçlarını paslandırabilir. Dolmuş polen filtresi, klima fanını daha çok çalıştırır ve kabini kirli havayla doldurur. Bu zincir genelde sessiz ilerler ve sürücü farkı geç anlar. Bu yüzden filtreler arıza beklenmeden, takvime ve kullanım koşuluna göre yenilenir.
Kaliteli filtrenin farkı süzme alanında, contada ve valf yapısındadır. Ucuz filtrenin kağıdı ince olabilir, valfi geç kapanabilir. Montaj da en az filtrenin kendisi kadar önemlidir. Eğri oturan ya da contası kıvrılan filtre, havayı süzmeden geçirir. Yuva temizlenir, filtre yönüne dikkat edilerek takılır. Değişen her filtre, tarihi ve kilometresiyle birlikte bakım kaydına yazılır. Böylece bir sonraki değişim zamanı tahminle değil, kayıtla belirlenir. Ankara’da bakımı Konsey’de yaptırmak isterseniz kapsamın nasıl belirlendiği Ankara periyodik bakım sayfasında anlatılır.
Yağ filtresi her yağ değişiminde değişir. Hava, polen ve yakıt filtresi üretici takvimine ve kullanıma göre değişir.
Kağıt filtre takılmaz. Basınçlı hava gözenekleri açar ve tozu motora kaçırır.
Birçoğunda depo içindedir ve uzun ömürlüdür. Kesin bilgi araç kataloğundan alınır.
Koku filtreden geliyorsa geçirir. Klimanın içinden geliyorsa dezenfeksiyon da gerekir.
Eder. Süzme alanı, conta ve valf kalitesi markadan markaya değişir.
Filtreler sökülüp gözle kontrol edilir; değişim kararı araç kataloğu ve kullanım şeklinize göre verilir.