Debriyaj pedalı, sol ayağınızla kavrama arasında çalışan bir haber hattı gibidir. Pedal titriyorsa dönen parçalardan biri size bir şey anlatmaya çalışıyor. İlk soru şudur: titreşim tam olarak hangi anda geliyor? Bu sorunun cevabı, yüzeyi bozulan parçanın hangisi olduğunu büyük ölçüde gösterir. Genel arıza tablosu için debriyaj belirtileri yazısı da işe yarar.
| Ne zaman? | Ne hissedilir? | Önce bakılan |
|---|---|---|
| Pedala basarken | Ayakta ince, düzensiz titreme; bazen rulman sesi | Baskı parmakları, debriyaj rulmanı |
| Kavrama noktasında, kalkışta | Araç silkeler, pedal ayağı iter | Balata yüzeyi, volan yüzeyi |
| Pedal dipte, araç dururken | Hafif vınlama ve titreşim | Rulman yatağı |
| Rölantide tıkırtı, basınca susma | Pedala tık tık vurma | Çift kütleli volan |
Rulmandan gelen ses ayrı bir başlıktır ve kendi testleri vardır. O sesin ayrıntısını debriyaj rulmanı sesi yazısı ele alır.
Pedala bastığınızda rulman, baskı plakasının parmaklarını ileri doğru iter. Parmaklar eşit aşınmamışsa rulman düz değil, eğri bir yüzeye basar. Ayağınız bu eğriliği ince ve düzensiz bir titreşim olarak duyar. Titreşime bir vınlama ya da hışırtı eşlik ediyorsa rulman da yorulmuştur.
Kavrama noktası, setin en çok yük taşıdığı ve en çok ısındığı andır. Balata yüzeyi camlaşmış ya da yağlanmışsa volana düzgün tutunamaz. Volan yüzeyi çizilmiş ya da ısıdan dalgalanmışsa da aynı his oluşur. Sonuçta araç kalkışta silkelenir ve pedal ayağınızı geri iter. Kalkış anındaki sesleri kalkışta takırtı yazısı ayrıca işler.
Kaçak bulunmadan yeni set takılırsa yağ yeni balatayı da kısa sürede bozar. Volan ölçülmeden yapılan set değişimi de çoğu zaman aynı şikâyete geri döner. Şehir trafiğinde yarım debriyajın bedeli Ankara trafiğinde debriyaj yazısında anlatılır.
Çift kütleli volan, motorun titreşimini içindeki yaylarla söndüren bir parçadır. Bu yaylar yorulunca rölantide tıkırtı, kalkışta ise sarsıntı başlar. Volandaki bu düzensizlik debriyaj pedalına da titreşim olarak yansır. Volanın boşluğu ve yüzeyi ancak sökümde, üretici yöntemiyle ölçülür. Volanın yapısını ve yorulma işaretlerini çift kütleli volan yazısı anlatır.
Araç önce soğukken, sonra sıcakken kaldırılır ve titreşimin anı not edilir. Ardından yokuşta ve düzde kalkış denenir; farkın nerede büyüdüğüne bakılır. Pedal dipteyken ve yarımken gelen sesler ayrıca dinlenir. Bu notlar söküm masasına gider ve yüzeylerin okunmasını yönlendirir.
Pedal titremesi tek başına acil bir durum değildir, ama kendi kendine de geçmez. Zamanla kalkış titremesine, sonra da kavramanın kaymasına doğru ilerler. Erken gelen araçta çoğu zaman yalnız setin yenilenmesi yeterli olur. Geç kalan araçta volan ve keçeler de işin içine girer. Bu yüzden test sürüşünü ertelemek, işi büyütmekten başka sonuç vermez. Aracınız için randevu öncesi debriyaj seti değişimi sayfasına göz atın.
Dönen bir parçanın yüzeyi bozulmuştur. Titreşimin geldiği an, hangi parça olduğunu söyler.
Evet. Basarken titreme çoğu zaman baskı ve rulmandır. Kalkışta titreme balata ya da volanı gösterir.
Kısa süre edilebilir ama ertelemeyin. Titreşim büyür ve kalkış zorlaşır.
Çoğu zaman yağ kaçağı ya da volan atlanmıştır. Kaynak çözülmeden yeni set de bozulur.
Yapar. Yorulan yaylar rölantide tıkırtı ve kalkışta sarsıntı üretir.
Test sürüşüyle titreşimin geldiği an belirlenir; kaçak, volan ve set kararı söküm bulgusuyla verilir.