Uzun yıllar "partikül filtresi dizel işidir" diye bilindi, ama artık öyle değil. Yeni emisyon kuralları benzinli motorlara da egzozda bir filtre getirdi. Bu parçanın adı OPF ya da GPF'dir; ikisi de benzinli egzozdaki is tutucuyu anlatır. Kısa cevap şu: filtre çoğu zaman sessizce kendi işini yapar. Ama kısa yol, yağ yakma ve tekleme onu beklenenden erken doldurur. Filtrenin temel yapısı için OPF nedir yazısına bakabilirsiniz.
Direkt enjeksiyon, yakıtı doğrudan silindirin içine püskürten sistemdir. Bu yöntem motora güç ve verim kazandırır. Ama eski tip benzinliye göre daha çok ince is üretir. Yeni kurallar bu ince isin miktarını sınırladı. Üreticiler de bu yüzden egzoz hattına bir filtre ekledi. Bazı araçlarda filtre ile katalizör aynı gövdenin içindedir. Sizin aracınızda filtre olup olmadığı şase numarasından doğrulanır.
Benzinli egzoz daha sıcaktır ve dizele göre daha az is üretir. Bu yüzden filtre çoğu zaman normal sürüş sırasında kendini temizler. Sürücü bu temizliği genelde hiç fark etmez. Dizelde ise temizlik daha belirgindir ve daha sık uzun yol ister. Dizeldeki sistemi merak ederseniz DPF partikül filtresi yazısı ayrıntılı anlatır.
| Konu | Benzinli OPF | Dizel DPF |
|---|---|---|
| Egzoz ısısı | Yüksek, temizlik kolay | Düşük, temizlik zor |
| İs miktarı | Az | Fazla |
| Temizlik | Sessiz, sürüş sırasında | Belirgin, uzun yol ister |
| Kül birikimi | Yavaş | Daha hızlı |
| Ortak düşman | Yağ yakma, kısa yol | Yağ yakma, kısa yol |
Filtre kendi kendine bozulmaz; onu dolduran bir neden mutlaka vardır. Bu nedenleri bilmek, filtrenin ömrünü uzatmanın ilk adımıdır.
Yağ yakan turbo benzinliler için TSI yağ yakma yazısına bakabilirsiniz. Teklemenin kaynağı buji ya da bobin olabilir; bu konu ateşleme bobini ve buji yazısında anlatılır.
Motor beyni, filtrenin ne kadar dolduğunu sürüş boyunca sürekli hesaplar. Bunun için bazı araçlarda bir fark basınç sensörü bulunur. Sensör, filtreye giren ve çıkan egzoz arasındaki basınç farkını okur. Fark büyüdükçe filtrenin dolduğu anlaşılır. Ama sensörün kendisi ya da hortumu da arıza yapabilir. O zaman filtre boşken bile gösterge uyarı verebilir. Sensörün davranışı DPF fark basınç sensörü yazısında anlatılır. Benzinlide yapı benzerdir, donanım ise araca göre değişir.
Uyarı lambası yandı diye filtre hemen değişmez; önce neden bulunur. Doğru sıra şöyledir:
Panik yapmaya gerek yok, birkaç basit alışkanlık yeterlidir. Arada bir uzun ve kesintisiz yol yapmak filtreyi iyice ısıtır. Motor yağı seviyesini düzenli takip edin ve eksilmeyi ertelemeyin. Yağın onay kodu her zaman üretici kitapçığından seçilir. Tekleme ya da titreme fark ederseniz beklemeden baktırın. Aracınız için randevu öncesi partikül filtresi temizliği sayfasına göz atın.
Evet, ikisi de benzinli motorun egzozundaki partikül filtresinin adıdır. Üreticiye göre yalnızca isim değişir.
Genelde hayır, çünkü benzinli egzoz daha sıcaktır ve az is üretir. Yine de kısa yol ve yağ yakma onu doldurabilir.
Güç düşebilir ve yakıt tüketimi artabilir. Gösterge uyarısı ya da kayıtlı bir kod çıkabilir. Gerçek durum ancak ölçümle anlaşılır.
Hayır, önce kod, sensör ve hortumlar kontrol edilir. Tekleme ya da yağ yakma varsa önce o sorun çözülür.
Arada bir uzun yol yapın ve yağ seviyesini takip edin. Teklemeyi ve titremeyi de ertelemeden baktırın.
Şase numarası ve motor koduyla donanım sorgulanır. Aynı modelde bile üretim yılına göre fark olabilir.
Kayıtlı kodlar okunur, fark basıncı ve sıcaklık değerleri izlenir; kök neden bulunmadan filtreye dokunulmaz.