Bakım planlarında sık geçen bir ifade vardır: ağır kullanım şartları. Pek çok sürücü bunun yalnız taksi ya da kamyon için geçerli olduğunu düşünür. Oysa günlük kısa yolculuklar bile bazı planlarda bu gruba girebilir. Tanımı ise her üretici kendi belgesinde yapar.
Ağır kullanım, motorun ve parçaların normalden hızlı yıprandığı koşullardır. Hangi koşulların sayılacağı markaya, motora ve satıldığı pazara göre değişir. Bu yüzden şehir içi kullanımın tamamını otomatik olarak ağır kullanım saymak doğru değildir. Önce şase numarasına ait bakım belgesi açılır. Orada sayılan koşullar sizin kullanımınızla karşılaştırılır.
| Koşul | Ne olur? | Etkilenen kalem |
|---|---|---|
| Kısa mesafe | Motor ısınmadan durur, yağa nem ve yakıt karışır | Motor yağı, akü |
| Tozlu yol | Filtreler hızla dolar | Hava ve polen filtresi |
| Römork ve ağır yük | Motor, şanzıman ve fren daha çok zorlanır | Yağlar, fren |
| Uzun rölanti | Motor çalışır ama yol yapmaz | Motor yağı |
| Yoğun dur-kalk | Fren ve debriyaj sık çalışır | Balata, debriyaj |
| Dağlık yol | Uzun inişlerde fren ısınır | Fren hidroliği, balata |
Dağ yolunda freni yormadan inmenin yolları uzun inişte fren yönetimi yazısında anlatılıyor.
Motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan kapanırsa içinde nem toplanır. Yanmamış yakıt da yağa karışıp onu inceltir. Bu kalıntılar ancak uzun sürüşte buharlaşıp atılır. "Az kilometre yaptım" diyen bir araç bu yüzden aslında zor bir hayat yaşıyor olabilir. Ayrıntılı anlatım için kısa mesafe zararı yazısına bakın.
Ağır kullanımda yağ aralığı kısalabilir. Ama herkese uyan tek bir kilometre kuralı yoktur. Motor kodu, yağ onayı ve üreticinin ağır kullanım planı birlikte okunur. Hangisi önce dolarsa o sınır esas alınır. Esnek servis sistemi olan araçlarda durum biraz farklıdır. Bu sistemi longlife bakım yazısı açıklıyor. Genel kural için motor yağı ne zaman yazısına göz atabilirsiniz.
Dizel araçlarda partikül filtresi bulunur, yani egzozdaki isi tutan bir süzgeç. Bu filtre belli aralıklarla kendini yakarak temizler. Kısa yolculuklar bazı araçlarda bu temizliğin tamamlanmasını zorlaştırabilir. Ekranda filtre uyarısı varsa genel bir "uzun yola çık" önerisi yeterli değildir. Önce mesaj, el kitabı, arıza kaydı ve canlı veri birlikte değerlendirilir. Uyarı görmezden gelinirse filtre aşırı dolabilir ve iş büyüyebilir. Bu yüzden ekrandaki filtre mesajı geciktirilmeden servise bildirilmelidir.
Her gün yük taşıyan araçlar ağır kullanıma daha açıktır. Fren, süspansiyon ve şanzıman yağı daha yakın takip ister. Bu araçların planı için ticari araç bakımı yazısı yardımcı olur. Bu araçlarda sürücünün her gün kısa bir göz kontrolü yapması da işe yarar. Lastik, ışıklar ve gösterge uyarıları bir dakikada kontrol edilebilir. Bakım zamanını kaçırmamak için periyodik bakım zamanı yazısındaki işaretlere de bakabilirsiniz. Ankara’da bu iş için periyodik bakım hizmeti sayfamızdan başlayabilirsiniz.
Her araçta otomatik olarak değildir. Üreticinin tanımı ve gerçek yolculuk koşulları birlikte değerlendirilir.
Motor kodu, yağ onayı ve üretici planındaki ağır kullanım sınırına göre değişir.
Hava ve polen filtresi daha çabuk dolar. Filtre kontrolü daha sık yapılır.
Kısa yolculukta akü tam dolmadan motor durur. Akü tipine göre test ya da şarj takibi önerilir.
Günlük yolunuzu, dur-kalk durumunu, yük ve yol tipini anlatmanız yeterlidir.
Motor yağı, şanzıman yağı ve frenler daha yakın izlenir. Çekme sınırı araç belgesinden doğrulanır.
Günlük yolunuz ve yük durumunuz dinlenir, şaseye ait üretici planıyla eşleştirilir.