Binek araçta servis günü sadece biraz zaman kaybıdır. Ticari araçta ise o gün yapılamayan teslimat ve kaçan iş demektir. Bu yüzden ticari araç bakımının tek bir amacı vardır: plansız duruşu önlemek. Bunun yolu da ilginç biçimde planlı ve kısa duruşlardan geçer.
Hafif ticari araçlar çoğu gün yüklü çalışır ve şehir içinde sürekli durup kalkar. Aynı aracı farklı günlerde farklı sürücüler kullanabilir. Üreticiler bu tip kullanımı genelde ağır şartlar olarak tanımlar. Ağır şartlarda yağ, fren ve alt takım kontrol aralıkları kısalabilir. Doğru aralık araç, motor ve şasi numarası ile üretici takviminden doğrulanır. Kılavuzdaki normal aralığı yüklü bir panelvana aynen uygulamak erken aşınma getirebilir.
| Ticari yük | Yorduğu parça | Kontrol yolu |
|---|---|---|
| Sürekli taşınan yük | Arka yay, amortisör ve burçlar | Kaldırıcıda gözle ve elle kontrol |
| Dur-kalk teslimat | Balata, disk ve debriyaj | Her bakımda balata kalınlığı ölçümü |
| Çok sürücülü kullanım | Vites, debriyaj ve lastikler | Sürücü notları ve yol testi |
| Sık kapı kullanımı | Sürgülü kapı rayı ve menteşeler | Ray temizliği ve yağlama |
| Uzun mesai saatleri | Akü ve şarj sistemi | Cihazla akü ve şarj testi |
Konsey'in baktığı ticari modellerin her biri için ayrı yazılarımız var. VW Caddy bakım rehberi kısa şehir içi kullanıma odaklanır. Daha büyük gövde ve ağır yük için VW Transporter bakım yazısına bakabilirsiniz. Citroën tarafında Berlingo bakım rehberi, Peugeot tarafında ise Partner bakım rehberi hazır. Motor ve şanzıman tipi nesle göre değişir, bu yüzden şasi numarası her zaman esas alınır.
Bakımı işin en sakin zamanına koymak kaybı küçültür. Sabah erken saatler ya da hafta sonu öncesi gibi boş dönemler seçilebilir. Yağ, fren, lastik ve mevsimlik kontroller tek ziyarette toplanır. Her ay farklı bir iş için servise gelmek gizli duruş üretir. Her bakımın sonunda yakında gelecek işler bir listeye yazılır. Böylece balata ya da debriyaj sürpriz değil, takvimdeki bir madde olur.
Çok sürücülü araçta sesi duyan kişi bazen bunu kimseye söylemez. Ertesi gün aracı başka biri alır ve o ses büyümeye devam eder. Basit bir kural bu zinciri kırar. Her sürücü fark ettiği sesi, titremeyi ya da uyarı ışığını aynı gün yazar. Bu not arızayı daha hızlı bulmamıza da yardım eder. Fren ya da yağ basıncı uyarısı yanarsa araç sürülmez.
Ticari araçta lastik sadece ölçüsüyle değil, yük taşıma değeriyle de seçilir. Lastik yük endeksi araca uygun değilse lastik erken yıpranır. Lastik basıncı, kapı etiketindeki yüklü değere göre ayarlanır. Düzenli rotasyon aşınmayı dört lastiğe dengeli biçimde dağıtır.
Faturalı ve kayıtlı bakım, aracın geçmişini belgeli hâle getirir. Ticari araç satılırken alıcılar bu geçmişe dikkatle bakar. Bakım giderlerinin vergi tarafı işletmeden işletmeye değişebilir. Bu konuyu mali müşavirinizle ve güncel mevzuattan doğrulayın. Birden çok aracınız varsa filo bakım maliyeti yazımız da işinize yarar. Bu konuda nasıl çalıştığımızı Ankara’da periyodik bakım sayfasında anlattık.
Yük, dur-kalk ve uzun mesai parçaları daha hızlı yorar. Bakım takvimi bu gerçeğe göre kurulur.
Herkese uyan sabit bir sayı yoktur. Aralık üreticinin ağır kullanım takviminden ve aracın kullanımından belirlenir.
İşin en sakin saatinde ya da gününde yaptırmak en iyisidir. Tüm kalemler tek ziyarette toplanırsa duruş kısalır.
Sık açılan kapının rayı kir toplar ve zorlanır. Temizlik ve yağlama sesi ve sıkışmayı önler.
Fren, yağ basıncı ya da hararet uyarısında araç sürülmez. Bu durumda çekici çağırmak gerekir.
Evet, belgeli geçmiş alıcıya güven verir. Kayıtlar şasi numarası ile tutulur.
Aracın kullanımını ve yükünü konuşalım. Ağır kullanım takvimine göre kontrol listesini birlikte çıkaralım.