Yakıt kapağını çevirdiniz ve bir gazoz şişesi açılır gibi "fışş" sesi geldi. Bu ses çoğu zaman tamamen normaldir ve endişe gerektirmez. Bazen ise deponun rahat nefes alamadığını gösterir. Aradaki fark, sesin gücünde ve ne sıklıkla tekrar ettiğinde saklıdır.
Yakıt azaldıkça depoda boşalan yere dışarıdan hava girmelidir. Sıcak günlerde ise benzin buharlaşır ve depo içinde basınç yükselir. Benzinli araçlarda bu buhar dışarı atılmaz, EVAP sistemine gönderilir. EVAP, yani yakıt buharı kontrol sistemi, buharı toplayıp sonra motorda yaktırır. Buharı tutan parça kanisterdir, yani içi aktif kömürle dolu küçük bir kutudur. Bu alışverişi vanalar ve ince hatlar dengeler.
| Durum | Ne anlatır? | Sorun mu? |
|---|---|---|
| Sıcak günde, dolu depoda hafif fısıltı | Buhar basıncı dengeleniyor | Hayır |
| Her açılışta güçlü ve uzun emme sesi | Depoya hava giremiyor, içeride vakum oluşmuş | Kontrol ister |
| Kapak açılınca güçlü püskürme ve koku | Buhar kanistere gidemiyor | Kontrol ister |
| Plastik depo göçük görünüyor | Aşırı vakum depoyu içe çekmiş | Ertelenmez |
| Dolumda tabanca sık sık atıyor | Havalandırma hattı tıkalı | Kontrol ister |
Kapak açılınca içeri doğru güçlü bir hava emişi duyuluyorsa depoda vakum oluşmuştur. Bu, depoya hava giremediği anlamına gelir. Neden çoğu zaman tıkalı bir havalandırma hattı ya da yapışmış bir vanadır. Uzun sürerse plastik depo içe doğru çökebilir. Göçen depo şamandırayı ve pompayı zorlar. Bu yüzden gösterge saçmalayabilir; ayrıntı yakıt göstergesi yanlış yazısında var. Pompanın bu durumdan nasıl etkilendiğini yakıt pompası yazısında anlattık.
Güçlü püskürme sesine benzin kokusu eşlik ediyorsa buhar yönetimi aksamıştır. Bu durumda motor beyni çoğu zaman bir kaçak kodu kaydeder. Büyük kaçakta P0455, çok küçük kaçakta P0456 düşebilir. Kokunun başka kaynakları da olabilir; bunları araçta yakıt kokusu yazısında sıraladık. Koku yoğunsa araç kapalı alanda bekletilmez.
Depo doldurulduktan hemen sonra motor zor çalışıyorsa kanister tahliye vanası şüphelidir. Bu vana açık kalırsa motor, depodaki yoğun buharı bir anda yutar. Karışım zenginleşir ve motor ilk denemede çalışmayabilir. Bu belirti dolum alışkanlığıyla da yakından ilgilidir. Sorun yalnız dolumdan sonra çıkıyorsa vana ve kanister birlikte değerlendirilir. Vana sağlamsa bu kez kanisterin içine sıvı yakıt dolup dolmadığına bakılır.
Otomatik kesmeden sonra tabancayı tekrar tekrar sıkmak yaygın bir alışkanlıktır. Bu fazla yakıt, buhar hattına ve kanistere sıvı olarak dolabilir. Sıvı yakıt kanisterin kömürünü bozar ve havalandırmayı tıkar. Bu alışkanlığın sonuçlarını depoyu ağzına kadar doldurmak yazısında anlattık. En güvenli yol, tabanca ilk kez attığında dolumu bitirmektir. Bu küçük alışkanlık, kanisterin ömrünü belirgin biçimde uzatır. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz Ankara motor mekanik sayfamıza bakın.
Hafif ve kısa bir ses normaldir. Her seferinde güçlü emme sesi geliyorsa kontrol gerekir.
Havalandırma açılınca hafif göçük kendiliğinden düzelebilir. Kalıcı şekil bozukluğunda depo incelenir.
Kapak contası ya da valfi bozuksa geçer. Sorun hattaysa kapak değişimi çözmez.
Depodaki hava dışarı çıkamıyordur. Havalandırma hattı tıkalı olabilir.
Hafif ve geçici kokuda kısa mesafe gidilebilir. Koku yoğunsa ya da yakıt damlıyorsa araç sürülmez. Yangın riski nedeniyle kontrol öne alınır.
Havalandırma hattı, kanister ve vanalar test edilir; yakıt buharı sisteminin kaçak testi cihazla yapılır.