Bazı sürücüler depoyu yarının altına hiç düşürmez, bazıları ise rezerv ışığıyla birlikte yaşar. Rezervde gezmenin zararlı olup olmadığı sorusunun iki yanı vardır. Bir yanda yaygın bir yanlış inanış, öbür yanda gerçek bir risk bulunur. Bu yazıda ikisini ayırıyoruz.
Yaygın inanışa göre depo azalınca dipteki pislik motora gider, ama bu doğru değildir. Modern depolarda pompa zaten hep dipten emer, depo dolu olsa bile. Pompanın girişinde bir süzgeç, hat üzerinde de ayrıca bir yakıt filtresi bulunur. Tortu sorunu, paslı eski depolarda ve kötü yakıtta gerçek olabilir. Ama bunun rezervle ilişkisi dolaylıdır.
Benzinli ve dizel araçların çoğunda yakıt besleme pompası deponun içinde durur. Bu pompa elektrikle çalışır ve çalışırken ısınır. Çevresindeki yakıt hem pompayı yağlar hem de serinlemesine yardım eder. Depo hep dipteyse pompanın etrafında az yakıt kalır, pompa daha sıcak çalışır ve zamanla yorulabilir. Sıcak bir günde stop eden ve soğuyunca çalışan araçlarda yorgun pompa adaylardan biridir. Pompa arızasının belirtileri yakıt pompası yazısında anlatılır.
Dizel yakıt sistemi havayı hiç sevmez. Depo biterse ya da yokuşta az kalan yakıt bir yana kayarsa pompa hava çekebilir. Bu durumda motor tekler ya da stop eder. Bazı modern dizeller kendini toparlar, bazılarında ise sistemin havasının alınması gerekir. Marşa uzun süre basıp zorlamak pompayı ayrıca yorar. Yakıt biterse ne yapılacağını yakıt bitti yolda yazısı anlatır.
Boş depoda yakıtın üstünde çok fazla hava bulunur. Soğuk havada bu havadaki nem az da olsa yoğuşabilir, yani suya dönüşebilir. Modern kapalı depolarda bu etki genelde küçüktür. Dizel araçlarda filtrenin su ayırıcısı suyu tutar. Kışın depoyu daha dolu tutmak bu riski azaltır. Soğukta dizelin davranışı dizelde kışlık yakıt yazısında anlatılır. Filtredeki suyun boşaltılması için yakıt filtresi su tahliyesi yazısına bakabilirsiniz.
| Alışkanlık | Benzinlide etkisi | Dizelde etkisi |
|---|---|---|
| Arada bir rezerve düşmek | Belirgin bir zarar beklenmez | Belirgin bir zarar beklenmez |
| Sürekli dipte gezmek | Pompa sıcak çalışır, yorulabilir | Pompa yorulur, hava yapma riski artar |
| Depoyu tamamen bitirmek | Pompa kuru çalışıp ısınabilir | Sisteme hava girer, motor stop eder |
| Kışın az yakıtla park | Yoğuşma suyu artabilir | Su ayırıcıya ek yük biner |
Depodaki şamandıra, yakıtın seviyesini ölçen küçük bir yüzücüdür. Yakıt azken araç eğimde ya da virajdaysa şamandıra oynar ve gösterge dipte daha az güvenilir olur. Kalan menzil göstergesi de eğim, trafik ve klimaya göre değişir. Gösterge sorunları için yakıt göstergesi yanlış yazısı yardımcı olur.
Yorgun bir yakıt pompası genelde birden değil, yavaş yavaş belli eder. Sıcak havada uzun yoldan sonra araç zor çalışabilir. Yokuşta ya da sollama sırasında çekiş bir an kesilebilir. Kontak açılınca depodan gelen kısa vızıltı sesi değişebilir ya da hiç duyulmayabilir. Bu belirtiler başka arızalarda da görülür, bu yüzden karar ölçümle verilir. Aracınızı bize getirmek isterseniz önce Ankara motor mekanik sayfasına göz atın.
Motoru doğrudan bozmaz. Ama yakıt pompası daha sıcak çalışır ve ömrü kısalabilir.
Hayır. Pompa zaten hep dipten emer. Girişte süzgeç, hatta filtre vardır.
Sisteme hava girebilir ve motor stop eder. Bazı araçlarda havanın alınması gerekir.
En yakın güvenilir istasyona gidin. Kalan menzil göstergesine çok güvenmeyin.
Şart değil. Yarım ile çeyrek arasında bir düzen yeterli bir dengedir.
Yakıt basıncı ve filtre durumu ölçülür. Pompa değişimi ölçüm sonucuna göre konuşulur.