Yolda giderken gösterge bir anda ışıklarla dolar: ABS, ESP, direksiyon, motor ve akü. Beş altı ışığın birden yandığını görünce ilk his "araç dağılıyor" olur. Oysa bu tablo başka bir şey anlatıyor olabilir. Aynı anda yanan çok ışık, tek bir ortak nedeni gösterebilir. Beyinler genelde tek tek bozulmaz. Onları besleyen ya da birbirine bağlayan ortak zemin sarsılmıştır.
Araçta birçok kontrol ünitesi, yani küçük bilgisayar beyni bulunur. Motor, fren, direksiyon ve gösterge ayrı beyinlerle yönetilir. Bu beyinlerin hepsi iki şeye muhtaçtır: düzgün voltaj ve sağlam haberleşme.
| Ortak zemin | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Düşük voltaj | Sensör değerleri yanlış okunur | Farlar kararır, kırmızı akü ışığı yanar |
| Haberleşme kopması | Beyinler birbirinden haber alamaz | İbreler düşer ya da oynar |
| Zayıf marş sonrası | Marştaki voltaj düşüşü kayıt bırakır | Soğuk sabahta zor çalışma |
Alternatör, yani aracın şarj dinamosu, zamanla arızalanabilir. Akü de ömrünü doldurup gücünü kaybedebilir. Voltaj belli bir sınırın altına inince beyinler doğru çalışamaz ve her biri kendi uyarısını yakar. Motor beyni bu durumda düşük sistem voltajı kodu kaydeder. Bu kod P0562 olarak görünür.
Kırmızı akü ışığı da yanıyorsa şarj sistemi ilk akla gelen yerdir. Bunu şarj ışığı ve alternatör yazısında anlattık. Göstergede "akü şarj edin" mesajı çıktıysa akü şarj edin mesajı yazısına bakabilirsiniz.
Beyinler, araç içinde ortak bir veri hattı üzerinden konuşur. Bu hatta CAN (beyinleri birbirine bağlayan iletişim kablosu) denir. Bu yol bozulursa beyinler birbirinden haber alamaz ve her biri uyarı yakar. Gösterge ibreleri düşebilir ya da dans etmeye başlayabilir. Bu haberleşmenin nasıl işlediğini veri hattı nasıl çalışır yazısında anlattık. Veri hattının tamamen sustuğunu gösteren kod U0073 olarak kaydedilebilir.
Kasiste gelip giden toplu uyarı, gevşek bir bağlantıyı düşündürür. Bu not teşhiste çok işe yarar.
Panik yapmadan aracı güvenli bir yere çekin. Fren ve direksiyon mekanik olarak çalışmaya devam eder, ama destekleri azalabilir. Bu yüzden pedal ve direksiyon ağırlaşabilir.
Kırmızı akü ışığı yanıyorsa araç yalnızca akünün kalan gücüyle gider ve her an durabilir. Durduktan sonra da yeniden çalışmayabilir. Bu durumda güvenli bir yere çekip durun. Kayış koptuysa bazı motorlarda su pompası da durabilir. Bu da hararet riski demektir. Araç sürülmez, çekici çağrılır.
Hangi ışığın ne anlama geldiğini gösterge ışıkları rehberi yazısında bir araya getirdik.
Bu bilgiler ustanın işini kısaltır ve teşhisi hızlandırır.
Önce iki ölçüm yapılır. Birincisi şarj sisteminin yük altında testidir, ikincisi tüm beyinlerin taranmasıdır. Hangi beyin, hangi anda, hangi kaydı tuttu? Kayıtların zamanı hikâyeyi sırasıyla anlatır. Sonra fiş, şase ve kablo bağlantıları kontrol edilir. Parça konusu en sona kalır. Ankara’da kodun kaynağını ölçümle doğrulatmak için elektronik arıza tespiti sayfasında sürecin nasıl ilerlediğine bakabilirsiniz. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz akü ve elektrik servisi sayfamıza bakın.
Her zaman öyle değildir, tek bir ortak neden olabilir. Ölçüm yapılmadan hüküm verilmez.
Yanabilir, çünkü voltaj düşünce beyinler uyarı verir.
Gitmelisiniz, çünkü kayıtlar beyinlerde kalır. Neden bulunmazsa sorun tekrar edebilir.
Güvenli bir yere çekip durun. Kayış koptuysa hararet riski de vardır. Araç sürülmez, çekici çağrılır.
Voltaj dalgalanması kayıt bırakmış olabilir. Kayıtlar okunur, temizlenir, sorun sürerse nedeni aranır.
Silmek sorunu çözmez. Kayıtlar önce okunmalı ve not edilmelidir.
Şarj sistemini yük altında ölçüp tüm kontrol ünitelerini tarayalım, bulguları size gösterelim.