Sonbahar, kışa girmeden önce aracı hazırlamak için son rahat dönemdir. Bu mevsimde aracı üç şey yorar: yaprak, yağmur ve kısalan günler. Zamanında yapılan küçük bir kontrol, kışın çıkacak büyük dertleri baştan önler.
Ağaçlardan dökülen yapraklar aracın gizli su kanallarına dolar. Yağmur başlayınca su gidecek yer bulamaz ve biriktiği yerden taşar. Günler kısaldıkça farlar her gün daha uzun süre yanar. Hava soğudukça akü sabah marşında daha çok zorlanır. Bunların hepsi aynı birkaç haftada olur. O yüzden kontrolleri tek bir sıraya koymak işi çok kolaylaştırır.
| Sonbahar etkisi | Araçta yorduğu yer | Yapılacak iş |
|---|---|---|
| Dökülen yaprak | Ön cam altı çanağı ve tavan camı kanalları | Temizlik ve basit su testi |
| Yağmurlu yollar | Silecek lastiği, fren ve lastik dişi | Silecek yenileme ve fren ölçümü |
| Erken karanlık | Far camı, ampul ve far yüksekliği | Far parlatma ve ayar cihazıyla kontrol |
| İlk soğuk sabahlar | Akü, cam suyu ve kalorifer | Akü testi ve kışlık cam suyu |
Ön camın hemen altında yağmur suyunu toplayan bir çanak vardır. Bu çanağa dolan yapraklar suyun akacağı delikleri kapatır. Su yükselince havalandırma girişinden kabine sızabilir. Çoğu araçta ön paspasın sebepsiz ıslanması bunun bir işaretidir. Tavan camı olan araçlarda köşelerden aşağı inen ince su boruları bulunur. Yaprak kırıntısı bu boruların ağzını kolayca tıkar. Ayrıntıları yaprak mevsimi rehberinde tek tek anlattık. Radyatörün önüne yapışan yapraklar da motora giden hava akışını azaltır.
Yaz güneşi silecek lastiğini zamanla sertleştirir ve çatlatır. Sertleşen lastik camı temiz silemez, geride çizgiler bırakır. Silecek iz yapıyorsa değiştirme zamanı gelmiş demektir. Plastik far camı güneşle zamanla sararır ve ışığı daha az geçirir. Far sararması çoğu zaman parlatma ile giderilir, ardından ayar yapılır. İç camdaki yağlı kir, nemli havada buğuyu belirgin biçimde artırır. Cam buğusu için iç cam temizliği ve klima kontrolü iyi gelir.
Kış lastiğine geçiş yalnız takvime göre değil, havanın soğumasına göre planlanır. Gece soğukları kalıcı hâle gelince geçiş zamanı yaklaşmış demektir. Kışlık lastiklerinizi önceden depodan çıkarıp gözle kontrol etmek iyi olur. Diş derinliği ve lastiğin üretim yılı bu kontrolde birlikte okunur. Kurallar için kış lastiği zorunluluğu yazımıza bakabilirsiniz. Mevzuat değişebileceği için güncel kuralı ilgili kurumdan doğrulayın. Soğuyan hava lastik basıncını da düşürür, ilk serin haftada basınç yeniden ayarlanır.
Yaz sıcağı akünün içini sessizce yıpratır ve gücünü azaltır. İlk soğuk sabah ise bu zayıflığı birden ortaya çıkarır. Bu yüzden akü testini kış gelmeden yaptırmak en rahat yoldur. Test cihazı akünün gerçek marş gücünü ölçer, sadece voltaja bakmaz. Akü ömrünü uzatmak için kısa yol alışkanlıklarına da bakmak gerekir. Kalorifer ve arka cam ısıtıcısı ilk soğuktan önce mutlaka denenir. Antifriz tipi ve karışımı ise üreticinin sıvı standardına göre kontrol edilir.
Islak yolda aracın durma mesafesi kuru yola göre uzar. Bu yüzden sonbaharda balata kalınlığı ölçülür ve disk yüzeyi kontrol edilir. Fren hidroliği zamanla havadaki nemi çeker ve etkisini kaybeder. Hidroliğin değişim zamanı üretici takvimine bakılarak belirlenir. Fren pedalında yumuşama hissediyorsanız araç sürülmez, önce kontrol yapılır.
Bizim kuralımız basittir: önce bakılır ve ölçülür, karar sonra verilir. Belli bir sırayla gitmek hiçbir kalemin atlanmamasını sağlar. İlk iş su kanalları temizlenir ve su testi yapılır. Sonra silecek, far ve iç cam kontrol edilir. Ardından akü test edilir ve lastik planı konuşulur. En son fren ve sıvılar ölçülür, gerekmeyen hiçbir parça değiştirilmez. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için periyodik bakım sayfasına bakın.
Bu mevsimin kendine özgü sorunları vardır. Yaprak kanalları tıkar, yağmur ve karanlık görüşü zorlar.
Verebilir, çünkü tıkanan kanal suyu kabine yönlendirir. Islak taban zamanla koku ve elektrik sorunu yapabilir.
Camda çizgi bırakıyorsa ya da gıcırdıyorsa değişim zamanı gelmiştir. Kararı süre değil, silme kalitesi verir.
Zayıf akü ilk soğuk sabahta pes edebilir. Önceden test edilirse değişimi kendi zamanınızda planlarsınız.
Gece soğukları kalıcı hâle gelmeden önce çıkarıp kontrol edebilirsiniz. Son haftaya bırakmamak uzun sırada beklemeyi önler.
Kalemlerin çoğuna tek ziyarette bakılabilir. Değişim gerekirse ne kadar süreceğini ölçüm bittikten sonra söyleriz.
Su kanalları, silecek, far, akü ve lastik durumuna tek ziyarette bakalım. Gereken işleri ölçümden sonra konuşalım.