Sabah ilk kilometrelerde araç sanki başka bir araçtır. Gaza basınca tepki geç gelir, çekiş zayıftır, bazen hafif bir tekleme olur. Motor ısınınca ise her şey normale döner. Bu "soğukken kötü, sıcakken iyi" deseni teşhis için değerli bir ipucudur. Sorunun yeri, motorun soğuk çalışma dönemini yöneten sistemlerdir.
Soğuk motorda yakıt tam buharlaşmaz ve silindir duvarlarında yoğunlaşır. Bu yüzden motor beyni karışıma daha fazla yakıt ekler. Rölanti biraz yükseltilir ve ateşleme zamanı da ayarlanır. Bu ayarların hepsi motor suyu sıcaklığına bakarak yapılır. Sıcaklık bilgisini bozan ya da bu ayarları uygulayamayan her parça kendini soğukta gösterir.
| Şüpheli | Ne olur? | Nasıl kontrol edilir? |
|---|---|---|
| Hararet sensörü | Motor soğukken "ılık" bilgisi verir, karışım fakir kalır | Gece bekleyen motorda sensör değeri ortam sıcaklığıyla kıyaslanır |
| Termostat açık kalmış | Motor çalışma sıcaklığına geç ulaşır ya da hiç ulaşmaz | Isınma süresi ve sıcaklık eğrisi izlenir |
| Yaşlı buji ya da bobin | Soğuk silindirde ateşleme zorlanır, tekleme başlar | Tekleme sayaçları ve ateşleme parçalarının kontrolü |
| Zayıf yakıt basıncı | Gece boşalan hat ilk dakikaları bozar | Kontak açılınca basınç oluşumu ölçülür |
| Dizelde kızdırma sistemi | Eksik ısıtma ilk dakikalarda yanmayı bozar | Kızdırma bujilerinin direnç ve akım kontrolü |
Hararet sensörü motor beynine motor suyunun sıcaklığını söyler. Bu bilgi yanlışsa beyin soğuk motoru ılık sanır ve yeterli yakıt eklemez. Sonuç isteksiz ve tekleyen bir motordur. Sensörün devre ve değer sorunları P0116 arıza kodu yazısında anlatılır.
Termostat açık takılı kalırsa motor bir türlü ısınamaz. Isınma gecikir ve tüketim artar. Bu yüzden belirti ısınınca da tam düzelmeyebilir. Kış aylarında kalorifer de geç ısınır. Bu tablonun kodu ve kontrolü P0128 arıza kodu sayfasında yer alır.
Soğuk silindirde yakıtı tutuşturmak daha zordur. Sınırda çalışan bir buji ya da bobin, ilk teklemeyi soğukta yapar. Isınınca kıvılcım yeterli gelir ve belirti kaybolur. Yakıt tarafında ise gece boyunca hattaki basınç düşebilir. Damlatan bir enjektör de sabah ilk çalıştırmayı bozabilir. Marşın uzaması bu durumda sık eşlik eden bir belirtidir. Bu konu soğuk marş yazısında ayrıca anlatılır.
Dizel araçlarda kızdırma sistemi yalnız çalıştırmaya değil, ilk dakikaların yanmasına da yardım eder. Zayıf kızdırma bujisi sabahları duman ve sert çalışma yapabilir. Ayrıntılar kızdırma bujisi arızası sayfasındadır.
Bu şikâyet sıcak motorda teşhis edilemez. Öğlen servise gelen araç kusursuz çalışır ve sorun görünmez. Doğru yöntem, aracın servise soğuk gelmesi ya da gece serviste kalmasıdır. Kontak açıldığı anda motor suyu, emme havası ve dış hava sıcaklıkları kaydedilir. Uzun beklemiş bir motorda bu üç değer birbirine yakın olmalıdır. Canlı verinin nasıl izlendiğini canlı veri okuma yazısı anlatır.
Belirti hafif bir isteksizlikse motor ısınana kadar yüksek yükten kaçınılır. Ama motor sarsılıyorsa ya da arıza lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez. Yakıt kokusu, yoğun duman ya da yağ basıncı uyarısı varsa araç durdurulur ve servise çekiciyle gelir. Sabah çıkan seslerin ne anlattığını sabah ilk çalıştırma sesi yazısı anlatır. Ankara’da bu işi yaptırmak için motor onarımı sayfasına bakabilirsiniz.
Soğuk çalışma dönemini yöneten bir parça sorun çıkarıyordur. Hararet sensörü, termostat, ateşleme ve yakıt basıncı sırayla elenir.
Araç servise sıcak geldiği için belirti kaybolur. Bu yüzden ölçüm motor soğukken yapılır.
Evet, motor soğukken yanlış sıcaklık bildirirse karışım eksik kalır. Gece bekleyen motorda sensör değeri kıyaslanarak anlaşılır.
Motor geç ısınır ya da hiç ısınamaz. Isınma gecikir, tüketim yüksek kalır ve motor biraz isteksiz çalışabilir.
Kızdırma sistemi, enjektörler ya da yakıt basıncı şüphelidir. Kızdırma kontrolü ilk ölçümlerden biridir.
Hayır, bu bir teşhis yöntemi değildir. Soğuk motoru zorlamak katalizöre ve motora zarar verebilir.
Araç gece bekletilir, ilk çalıştırmada canlı veriler kaydedilir ve şüpheliler sırayla ölçümle elenir.