Radyatör, motorun ürettiği fazla ısıyı havaya atan parçadır. Eski araçlarda radyatör bakırdan yapılırdı ve sanayide lehimle tamir edilirdi. Bugünkü radyatörler ise alüminyum petek ve iki yanındaki plastik depolardan oluşur. Bu yapıda yapılan tamir çoğu zaman kalıcı olmaz. Bu yazıda rakam vermiyoruz, çünkü tutar araca göre çok değişir. Faturayı neyin belirlediğini ve doğru kararın nasıl verildiğini anlatıyoruz.
| Sorun | Karar | Neden? |
|---|---|---|
| Plastik depo çatlağı | Değişim | Yapıştırma, sıcak ve basınçlı sistemde dayanmaz |
| Petekte delik ya da çürüme | Çoğunlukla değişim | Alüminyumu yerinde lehimlemek zordur |
| Bağlantı contası sızıntısı | Bazen yalnız conta | Basınç testi yeri gösterir |
| Dıştan kirli petek | Temizlik | Böcek ve toz hava geçişini keser |
| İçten tıkalı petek | Değişim | Tortu kanalları kalıcı kapatır |
Su eksilmesi her zaman radyatörün bozulduğu anlamına gelmez. Hortum, kelepçe, genleşme kabı ya da su pompası da su kaçırabilir. Bu yüzden önce soğutma sistemine el pompasıyla basınç verilir. Ardından kaçak noktası motorun altından ve üstünden gözle aranır. Kurumuş antifriz izi iyi bir ipucu verir, ama tek başına kanıt sayılmaz. Dışarıda hiç iz yoksa motorun içine kaçak ihtimali ayrıca araştırılır. Su eksiltmenin olası nedenleri antifriz eksiltme yazısında anlatılır.
Antifriz tiplerini birbirine karıştırmamak gerekir; ayrıntı antifriz türleri yazısında.
Motor ciddi hararet yaptıysa yeni radyatör tek başına çözüm değildir. Önce hararetin asıl nedeni bulunmalıdır. Termostat kapalı konumda takılı kalmış olabilir (termostat arızası). Su pompasının çarkı aşınmış ve suyu döndüremiyor olabilir (su pompası arızası). Ağır hararetten sonra silindir kapağı contası da mutlaka kontrol edilmelidir. Genel tablo motor hararet yapıyor yazısında var.
Düşük kaliteli radyatör, yaz sıcağında ve trafikte yetersiz kalabilir. Sıcaklık göstergesi yükselir ve fan neredeyse hiç durmadan çalışır. Kısa süre sonra yeni bir değişim ve ikinci bir işçilik gerekir. Yanlış teşhis ise çok daha pahalıya mal olur. Kaçak aslında hortumdaysa yeni radyatör sorunu çözmez. Motor içine kaçak varsa radyatör değişimi yalnız zaman kaybettirir.
Bu bilgilerle ön bir değerlendirme yapılır ve olası seçenekler anlatılır. Tutarı ise araç görülüp test edildikten sonra konuşmak doğrudur.
Teslimden önce sistem soğukken basınç testi bir kez daha yapılır. Ardından motor çalışma sıcaklığına getirilir ve sıcaklık göstergesi izlenir. Fanın doğru zamanda devreye girip girmediği kontrol edilir. Kaloriferin sıcak hava verip vermediğine de bakılır. Kısa bir yol testiyle iş tamamlanır. Ekrandaki uyarılar hakkında bilgi soğutma sıvısı uyarısı yazısında bulunur. Ankara’da kaçak ve arıza nedenini buldurmak için oto klima ve soğutma servisi sayfasında kontrolün nasıl yapıldığına bakabilirsiniz.
Bazı küçük conta sızıntıları onarılır. Plastik depo çatlağında kalıcı çözüm değişimdir.
Evet. Sistem boşaldığı için doğru tip antifrizle yeniden doldurulur.
Kaliteli eşdeğer parça iyi çalışabilir. Petek yapısı ve bağlantı uyumu kontrol edilmelidir.
Kısa mesafe, sıcaklık gözetilerek gidilebilir. Gösterge yükselirse hemen durun.
Çıkarır. Bozuk kapak basıncı tutamaz ve su eksiltir; testle ayrılır.
Soğutma sistemi basınçla sınanır; radyatör, hortum, kapak ve pompa ayrılır, karar test sonucuna göre verilir.