Modern araçta gaz pedalı kelebeği bir kabloyla açmaz. Pedal beyne bir istek gönderir, beyin de kelebeğin küçük motoruna komut verir. Bu yapıya elektronik gaz kelebeği denir. P2119, kelebeğin bu komutu iyi izleyemediğini söyler. Kelebek çoğu zaman tamamen takılı kalmaz, ama hedefi geç, titrek ya da eksik tutar. Kir yüzünden sıkışması da bu kodu kaydettirebilir. Komşu kodlar başka bir tablo anlatır: P2111 kelebeğin açık kalmasını, P2110 ise devir sınırlı modu anlatır.
Beyin her an iki değere bakar: istediği açıya ve gerçekleşen açıya. Sağlam kelebekte bu iki değer neredeyse üst üste gider. P2119'lu kelebekte ise gerçek açı geride kalır ya da hedefin etrafında salınır. Beyin bu farkı sürekli hesaplar ve kısa bir sapma için kod yazdırmaz. Ancak sapma sürer ve makas belli bir sınırı aşarsa kod kaydedilir. Bu sınır da üreticiye göre değişir.
Güç kısıtlaması bir korumadır: beyin kelebeğe güvenemeyince motoru sınırlar.
| Neden | Veride görünüşü | İlk adım |
|---|---|---|
| Kısmi kirlenme | Gerçek açı hedefe sürünerek gelir, salınım yapar | Gövde temizliği ve uyarlama |
| Yorgun kelebek motoru | Sabit gecikme, küçük açılarda hantallık | Motor akımı ve hareket testi |
| Pozisyon sensörü pisti | Belli açıda sıçrayan okuma | İki sensörün karşılaştırılması |
| Silinen uyarlama | Akü ya da beyin işinden sonra başlar | Üretici yöntemiyle öğrenme |
Tablodaki son satır en sevindirici olandır. Akü değişiminden sonra öğrenme yapılmazsa kod çıkabilir, ama doğru öğrenmeyle sorun parçasız biter.
Akü söküldüğünde bazı araçlarda kelebeğin öğrendiği değerler silinir. Kelebek, kapalı konumunu ve sınırlarını yeniden bulmak zorunda kalır. Bazı araçlar bunu kendi kendine yapar, bazıları ise teşhis cihazıyla öğrenme ister. Öğrenme yapılmazsa rölanti dalgalanır ve kod düşebilir. Bu yüzden akü işinden sonra gelen P2119'da önce öğrenme denenir. Öğrenme yöntemi araca göre değişir ve üretici bilgisinden alınır.
Kelebek motoru çalışırken güçlü bir akım çeker. Fişteki oksit ya da gevşek bir pim bu akımı kısar. Bunun sonucunda motor yavaşlar ve hedefe geç varır. Bu durum dışarıdan bakınca gövde arızası gibi görünür. Bu yüzden önce fiş açılır ve pimler tek tek incelenir. Kablo, beyin pimine kadar uçtan uca ölçülür. Akü ve şarj gerilimi de kontrol edilir, çünkü düşük gerilim sağlam kelebeği de hantal gösterir.
Kelebekte genelde iki pozisyon sensörü bulunur ve ikisi aynı anda, birbirine bağlı değer verir. Biri belli bir bölgede aşınırsa o bölgede okuma sıçrar. Bu durumda beyin kelebeğin gerçek yerinden emin olamaz. İki sensör birbiriyle çelişirse ayrıca P2135 kaydı da düşebilir. Tek sensörün aralık sorunu ise P0121 olarak görünür.
Kurum zamanla kelebeğin kenarında ve gövdenin içinde birikir. Bu tortu kelebeğin hareketini frenler. Temizlik doğru yapılırsa birçok gövde eski hâline döner. Temizlik sırasında kelebek elle zorlanmaz, çünkü dişliler zarar görebilir. Gövdeye uygun bir temizleyici kullanılır ve ardından uyarlama mutlaka yapılır. Aksi hâlde beyin eski öğrendiği konumla çalışmaya devam eder. Temizliğin nasıl yapıldığı ve maliyetini neyin belirlediği gaz kelebeği temizliği yazısında anlatıldı.
Temizlik ve öğrenmeden sonra da makas sürüyorsa gövde yorulmuştur ve değişim konuşulur.
Temizlik ve öğrenmeyle düzelecek bir gövde değiştirilmez, yorulmuş bir gövdeyle de zaman kaybedilmez. P2119 için randevu öncesi elektronik arıza servisi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kısa yol için genelde evet. Güç kısıtlaması varsa sollama ve otoyoldan kaçının.
Kir nedenliyse çoğu zaman çözer. Temizlikten sonra öğrenme yapılmalıdır.
Uyarlama silinmiş olabilir. Üretici yöntemiyle öğrenme yapılır.
P2111'de kelebek açık konumda takılı kalır. P2119'da hareket eder ama hedefi tutturamaz.
Rölanti düşer, gaz tepkisi bozulur. Kir belirtilerini gaz kelebeği kirliliği yazısında anlattık.
İstenen ve gerçek açı yan yana okunur; temizlik, öğrenme ya da değişim ölçümle seçilir.