Motor beyni, gaz kelebeğinin ne kadar açık olduğunu küçük bir sensörden öğrenir. Bu sensöre kısaca TPS, yani kelebek konum sensörü denir. P0121, bu sensörden veri geldiğini ama verinin inandırıcı olmadığını söyler. Örneğin rölantide olamayacak kadar geniş bir açı görünür. Ya da bildirilen açı, motorun emdiği hava miktarıyla uyuşmaz. Kısacası kablo kopmamıştır; sorun gelen verinin kalitesindedir.
P0121 kaydı, sensörün kendisinin bozuk olduğunu tek başına kanıtlamaz. Yalnız beynin bu açıya artık güvenmediğini gösterir. Aynı kayıt kirli bir kelebekten de çıkabilir. Gevşek bir fiş ya da zayıf besleme de benzer bir iz bırakır. Bu yüzden ilk iş parça almak değil, sensörün çevresini ölçmektir. Önce fiş, şase, ölçüm; parça sonra.
| Kod | Beyin ne görüyor? | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| P0120 | Sensör devresinde genel sorun | Fiş, besleme, şase |
| P0121 | Veri geliyor ama motora uymuyor | Pist aşınması, kir, gevşek gövde |
| P0122 | Sinyal hep çok düşük | Kopuk besleme, şaseye kaçak |
| P0123 | Sinyal hep çok yüksek | Kopuk şase, beslemeye kaçak |
| P2135 | İki sensör birbirini tutmuyor | Fiş pimi, sensör çifti |
Düşük sinyal için P0122, yüksek sinyal için de P0123 yazılarına bakabilirsiniz. Gövdedeki iki sensörün birbiriyle çeliştiği durum ise P2135 sayfasında ayrıca anlatılır.
Eski tip sensörlerin içinde bir direnç pisti, yani ince bir iletken iz bulunur. Bu izin üstünde küçük bir fırça ileri geri kayar. Motor zamanının çoğunu rölanti ile hafif gaz arasında geçirir. Bu yüzden pistin tam o bölgesi diğer yerlerden önce aşınır. Fırça aşınmış yerden geçerken veri bir anlığına sıçrar ya da düşer. Sürücü bunu her seferinde aynı gaz açıklığında gelen kısa bir tekleme olarak hisseder. Yeni araçlarda fırçasız, temassız sensörler de kullanılır. Onlarda pist aşınması yoktur; fiş ve besleme sorunları daha çok öne çıkar.
Kelebeğin kenarında zamanla yağ buharından gelen koyu bir kir birikir. Bu kir, kelebeğin kapalı konumunu çok az da olsa değiştirir. Beyin daha önce öğrendiği sıfır noktasını bu yüzden kaybedebilir. Temizlik ve ardından yapılan öğretme işlemi bazen kodu kapatır. Ama her P0121 kaydı bu yolla çözülmez. Kelebek gövdesi yerinde gevşek duruyorsa motorun titreşimi açıyı oynatır. Elektronik kelebek elle itilip zorlanmaz, çünkü içindeki dişli zarar görür. Temizliğin neleri kapsadığını gaz kelebeği temizliği fiyatı yazısı anlatır.
Kelebeği açıp kapatan elektrik motoru da zorlanıyorsa tabloya P0638 kaydı eşlik edebilir.
Pedal tarafı da kendi sensörüyle ayrıca izlenir, çünkü beyin iki tarafı birbiriyle kıyaslar. Pedalın yapısı gaz pedalı sensörü yazısında anlatılır. P0121 kodu olan aracınız için Ankara oto klima sayfasına bakın.
P0120 devrede genel bir sorun olduğunu söyler. P0121 ise verinin geldiğini ama motorun durumuna uymadığını söyler.
Bazen çözer. Kir sıfır noktasını bozduysa temizlik ve öğretme işe yarar. Pist aşındıysa temizlik yetmez.
Kısa ve sakin bir sürüş genelde yapılabilir. Ama koruma modu ve ani güç kaybı trafikte risklidir. Uzun yola çıkmadan baktırın.
Önerilmez. Elektronik kelebek elle zorlanınca dişli ve sensör zarar görebilir. Söküm sonrası öğretme işlemi de gerekir.
Sorun kir değilse kod döner. Aşınmış pist, gevşek fiş ya da zayıf besleme ölçümle aranmalıdır.
Fiş, besleme ve şase şemayla ölçülür; pedal yavaşça taranır, açı eğrisindeki çentik aranır.