Dizel araçların göstergesinde sarı bir spiral simgesi bulunur. Bu simge kızdırma bujisini, yani soğuk motoru ilk çalıştırmada ısıtan parçayı gösterir. Spiralin iki farklı dili vardır ve bunları karıştırmak pahalıya patlayabilir. Biri tamamen normaldir, öbürü ise dikkat ister.
Kontak açılınca spiral bir süre sabit yanar ve bu sırada bujiler silindirleri ısıtır. Spiral söndüğünde motor çalışmaya hazırdır ve marşa basılır. Yanma süresi dış sıcaklığa, motora ve üreticiye göre değişir. Soğuk havada biraz uzun, sıcak havada ise çok kısa sürebilir; ikisi de normaldir.
Sürüş sırasında spiralin yanıp sönmesi bambaşka bir mesajdır. Bazı markalar motor arızasını ayrı bir lamba yerine bu simgeyle bildirir. Yani spiral, kızdırma dışındaki bir sorunun da zili olabilir. Hangi anlama geldiği marka ve motora göre değişir. Araç el kitabı ve kayıtlı kodlar bunu netleştirir.
| Spiral davranışı | Olası anlam | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Kontakta kısa süre sabit yanar | Normal ön ısıtma | Sönünce marşa basılır |
| Kontakta hiç yanmaz | Lamba ya da devre sorunu olabilir | Kontrol ettirilir |
| Sürüşte yanıp söner | Motor yönetimi uyarısı olabilir | Kodlar okunur |
| Yanıp söner ve güç düşer | Koruma modu olabilir | Araç zorlanmaz |
Yanıp sönen spiralin arkasında farklı sistemler olabilir. Turbo basıncı sorunları bunlardan biridir. Turbo tarafını turbo arızası yazısında anlattık. EGR, yani egzoz gazını tekrar motora gönderen valf, de aynı uyarıyı verebilir. Bu valfi EGR valfi yazısında anlattık.
Bazı modellerde DPF süreci de spirale bağlanır. Filtrenin kendini temizleyememesi uyarıyı yakabilir. Bu süreci DPF rejenerasyonu yazısında okuyabilirsiniz. Enjektör ve yakıt basıncı sorunları da listede yer alır.
Spiral yanıp sönerken araç gücünü kaybedebilir. Bu durumda motor beyni kendini korumak için performansı bilerek kısar. Bu duruma koruma modu ya da limp mode denir. Ne olduğunu limp mode nedir yazısında anlattık. Araç bu durumda zorlanmamalıdır.
Elbette sorun kızdırma sisteminin kendisinde de olabilir. Bir buji yanmış ya da bujileri yöneten röle arızalanmış olabilir. Bu durumda soğuk sabahlarda araç zor çalışır ve egzozdan beyaz duman gelebilir. Kızdırma devresi kodlarından biri P0380 kodudur. Bujilerin arızası için kızdırma bujisi arızası yazısına bakabilirsiniz.
Spiral yanıp sönerken araçta güç kaybı, tekleme ya da duman varsa güvenli yerde durun. Hararet uyarısı ya da kırmızı bir lamba eşlik ediyorsa araç sürülmez. Bu durumda yol yardımı ya da çekici çağırılır. Hiçbir belirti olmasa bile kayıtlı kodlar gecikmeden okunmalıdır, çünkü zarfın içinde turbo da olabilir, filtre de.
Önce tüm beyinlerdeki kayıtlı kodlar okunur ve kodun düştüğü andaki motor değerleri incelenir. Sonra canlı veriyle turbo, yakıt ve egzoz değerleri birlikte izlenir. Kızdırma bujileri ise tek tek ölçülür. Kontrol rölesi ve beslemesi şemaya göre kontrol edilir. Parça kararı bu ölçümlerin sonucuna göre verilir.
Evet, bu normal ön ısıtmadır. Spiral sönünce marşa basılır.
Belirti yoksa en kısa sürede kodları okutun. Güç kaybı, duman ya da hararet varsa araç sürülmez.
Hayır. Bazı araçlarda turbo, EGR, DPF ya da yakıt sorununu da gösterir.
Sıcak havada genellikle çalışır. Soğukta ise marş uzar ve beyaz duman görülebilir.
Hayır. Silinen kod teşhis bilgisini de götürür; neden çözülmezse uyarı geri gelir.
Lamba, devre ya da sıcaklık bilgisi sorunlu olabilir. Kontrol ettirmek gerekir.
Kayıtlı kodlar ve canlı veri okunur; kızdırma devresi ile motor yönetimi ayrı ayrı ölçülür.