İstasyonlarda "premium", "ultra" gibi adlarla daha pahalı yakıtlar satılır. Peki bunlar gerçekten işe yarar mı, yoksa yalnız bir pazarlama mı? Cevap araca göre değişir. Bazı motorlarda gerçek fayda vardır, bazılarında ise ödenen fark boşa gider. Bu ayrımı bilmek her depoda işe yarar.
Premium yakıtlar genelde iki şey vaat eder. Birincisi daha fazla temizleyici katkıdır. Bu katkılar enjektörde ve bazı motorlarda emme yollarında kirin birikmesini azaltmaya çalışır. İkincisi, benzinde daha yüksek oktandır. Oktan, yakıtın erken ve kontrolsüz tutuşmaya karşı direncidir. Bu kontrolsüz tutuşmaya vuruntu denir. Oktan konusunun ayrıntısı oktan ihtiyacı yazısında anlatılır.
Yüksek oktan, yakıtı vuruntuya karşı daha dayanıklı yapar. Güç vermez, yalnız motorun ateşlemeyi ileri almasına izin verir. Motor yüksek oktan için tasarlandıysa bu izni kullanır ve tam gücüne ulaşır. Böyle bir motora düşük oktan konursa vuruntu sensörü ateşlemeyi geri çeker. Sonuç güç kaybı ve bazen artan tüketimdir. Standart oktan için yapılmış motorda ise ateşleme zaten geri çekilmiyordur. Bu yüzden yüksek oktan ona ek güç vermez.
| Motor tipi | Premium benzinin etkisi | Not |
|---|---|---|
| Üreticisi yüksek oktan isteyen turbo ya da performans motoru | Gerçek fayda; tam güç ve koruma | Depo kapağı ve kılavuz kontrol edilir |
| Direkt enjeksiyonlu benzinli motor | Temizleyici katkı yalnız enjektöre yardımcı olabilir | Yakıt emme supabına değmez; katkı supaptaki birikmeyi temizlemez |
| Standart oktan isteyen sıradan aile aracı | Güç farkı yok; temizlik faydası sınırlı | Kaliteli standart yakıt yeterlidir |
| Uzun süre kalitesiz yakıt almış araç | Ara sıra premium hafif birikmeye iyi gelebilir | İleri kirlilikte temizlik gerekir |
Direkt enjeksiyon, yakıtın doğrudan silindirin içine püskürtülmesidir.
Premium motorinlerde yağlayıcı ve temizleyici katkı daha fazladır. Bazılarında setan değeri de daha yüksektir. Setan, motorinin ne kadar kolay tutuştuğunu gösterir: yüksek setan daha kolay ve yumuşak tutuşma demektir. Hassas common rail sistemleri kaliteli yakıttan fayda görür. Common rail, yüksek basınçlı ortak yakıt hattıdır. Kış aylarında yakıtın donmaya karşı dayanımı da önemlidir; bkz. dizelde kışlık yakıt.
Kötü bir istasyonun premium yakıtı, iyi bir istasyonun standart yakıtından kötü olabilir. Yakıtın tankta ne kadar beklediği, su ve tortu riski belirleyicidir. İşlek ve düzenli denetlenen istasyon ilk kuraldır. Bu konuyu yakıt kalitesi yazısında ayrıntılı anlattık.
Bazı kaliteli katkılar benzer temizleme etkisi sağlayabilir. Ama ürün kalitesi ve doz önemlidir. Rastgele katkı kullanmak her zaman fayda getirmez. Hangi durumda işe yaradığını yakıt katkısı işe yarar mı yazısında bulabilirsiniz. Ağır birikmede katkı yetmez; ölçümle karar verilir ve gerekirse temizlik yapılır, bkz. enjektör temizliği gerçeği.
Tüketim birden arttıysa sebebi her zaman yakıt değildir. Lastik basıncı, kirli hava filtresi ya da bir sensör arızası da tüketimi artırabilir. Bu durumda önce arıza kaydı okunur.
LPG'li araç benzinle çok az çalışır. Bu yüzden premium benzinin etkisi sınırlıdır. Bu araçlarda LPG kalitesi ve sistemin ayarı daha belirleyicidir. Bakım tarafı için LPG'li araç bakımı yazısına bakabilirsiniz. Bu konuda nasıl çalıştığımızı motor onarımı sayfasında anlattık.
Uygun motorda küçük bir iyileşme olabilir. Ama aradaki fiyat farkını genelde karşılamaz.
Temizleyici katkıdan faydalanmak için mantıklı olabilir. Sürekli premium şart değildir.
Vuruntu sensörü ateşlemeyi geri alır. Güç düşer, uzun vadede motor zorlanabilir.
Benzinliye motorin ya da dizele benzin konduysa motoru çalıştırmayın ve çekici çağırın.
Depo kapağının iç yüzünde ya da kullanım kılavuzunda yazar.
Motor kodu ve üretici önerisi kontrol edilir, enjektör ve emme tarafında birikme belirtisi varsa incelenir.