Benzinlik rafındaki şişelerde ve sanayideki afişlerde hep aynı vaat yazar. O vaat şudur: "Temizlikle güç geri gelir." Peki bu söz gerçekten doğru mu, yoksa yalnız bir satış cümlesi mi? Dürüst cevap şudur: bazen, bazı yöntemlerle ve bazı motorlarda işe yarar. Enjektör, yakıtı motorun içine ince bir sis gibi püskürten küçük ama hassas bir parçadır. Zamanla ucunda kir birikebilir ve bu kir püskürtmenin şeklini bozar. Ama motordaki her sorunun kaynağı enjektördeki kir değildir.
| Yöntem | Nasıl yapılır? | Neyi çözer, neyi çözmez? |
|---|---|---|
| Depo katkısı | Şişe depoya dökülür | Hafif kiri yavaşça azaltabilir; arızayı onarmaz |
| Makineyle temizlik | Cihaz yakıt hattına bağlanır, motor çalışırken temizleyici geçer | Orta kirde fark yaratabilir; aşınmayı düzeltmez |
| Söküp ultrasonik temizlik | Enjektör sökülür, banyoda temizlenir, test cihazında ölçülür | Sonucu sayıyla gösterir; değişim gerekip gerekmediğini söyler |
Kaliteli yakıt katkılarının içinde kiri çözmeye yarayan bir deterjan bulunur. Düzenli kullanıldığında enjektör ucundaki hafif birikintiyi zamanla azaltabilir. Ama tekleyen, damlatan ya da elektrik arızası olan bir enjektörü iyileştiremez. Dizel araçlarda ayrıca dikkatli olmak gerekir, çünkü kül bırakan katkılar partikül filtresine zarar verebilir. Katkının gerçek değerini yakıt katkısı işe yarar mı yazısında ayrıca ele aldık.
Bu yöntemde güçlü bir temizleyici sıvı, özel bir cihazla yakıt sistemine verilir. Motor çalışırken bu sıvı enjektörlerin içinden geçer ve birikintiyi çözmeye çalışır. Uzun süre kısa yol yapmış benzinli araçlarda belirgin bir fark görülebilir. Ama aşınmış bir iğneyi ya da gevşemiş bir yayı bu yöntem düzeltemez. "Her bakımda makine temizliği yapalım" önerisi de gereksiz bir masraftır. Bu işlem yalnız belirti ve ölçüm birlikte işaret ettiğinde uygulanır.
En güvenilir yol, enjektörleri söküp tek tek ölçmektir. Enjektörler önce ultrasonik banyoda, yani ses dalgalı temizlik kabında temizlenir. Ardından test cihazında püskürtme şekli ve debisi ölçülür. Debi, enjektörün belli bir sürede verdiği yakıt miktarı demektir. Temizlikten sonra değerler sınırın içine girdiyse iş tamamlanmış olur. Değerler hâlâ sınırın dışındaysa temizlik değil, değişim konuşulur. Dizel enjektörlerde buna ek olarak geri kaçak testi de yapılır. Bu test, enjektörden depoya geri dönen fazla yakıtı ölçerek sızıntıyı ortaya çıkarır.
Temizlik kararından önce teşhis cihazıyla motorun anlık verisi okunur. Fuel trim (yakıt düzeltme değeri) burada en güçlü ipuçlarından biridir. Beyin karışımı dengede tutmak için yakıtı artırır ya da azaltır; bu değer o düzeltmeyi gösterir. Her silindirdeki tekleme sayaçları da ayrı ayrı okunur. Değerler kir desenine uyuyorsa temizlik anlamlı bir adım olur. Uymuyorsa sorunun kaynağı başka bir yerde aranır. Benzinli için benzinli enjektör arızası, dizel için dizel enjektör arızası yazılarımıza bakabilirsiniz.
Maliyeti hangi etkenlerin belirlediğini enjektör temizleme fiyatı yazısında anlattık.
Kısa yolda motor tam ısınmadığı için yanma yarım kalır ve kir birikir. Uzun süre duran araçta yakıt bayatlar ve tortu bırakmaya başlar. Kalitesiz ya da su karışmış yakıt da enjektör ucunda iz bırakabilir. Bilinen ve yakıtı hızlı dönen bir istasyondan yakıt almak iyi bir korumadır. Yakıt filtresini üretici takvimine göre değiştirmek de enjektörü uzun süre temiz tutar. Dizelde temizlik ise ancak ölçüm bunu açıkça gösterirse yapılır. Bu iş için Ankara motor onarımı sayfamızdan başlayabilirsiniz.
Kir varsa işe yarar. Aşınma, damlama ya da elektrik arızasında yaramaz. Önce ölçüm yapılır.
Hafif kiri yavaşça azaltabilir. Arızalı enjektörü onarmaz.
Kül bırakan ürünlerden uzak durulur. Filtrenin yapısı için DPF nedir yazısına bakın.
Sorun kirse ilk depoda rölanti oturur. Fark yoksa neden başkadır.
Hayır. Lastik, filtre ve sensör de tüketimi artırır. Liste için yakıt tüketimi arttı yazısına göz atın.
Yakıt düzeltme değerleri ve tekleme sayaçları okunur; temizlik yalnız veri gösterirse önerilir.