Filo giderini düşürmek denince ilk akla parça ve servis pazarlığı gelir. Oysa gözden kaçan büyük bir etken daha vardır: sürücü alışkanlığı. Aynı model iki araç, iki farklı sürücünün elinde çok farklı yıpranır. Biri sakin kullanır, diğeri sert kalkış ve sert fren yapar. Bu yazıda sürüş alışkanlığının bakıma etkisini ve sürücü eğitiminin yararını anlatıyoruz.
Sürücünün her hareketi aracın bir parçasına yansır. Sert fren balatayı ve diski hızla aşındırır. Yokuşta aracı gazla ve yarım debriyajla tutmak debriyajı yakar. Soğuk motora hemen yüklenmek motoru zorlar. Kaldırıma sert yanaşmak lastiği ve jantı yorar.
| Alışkanlık | Etkilenen parça | Daha iyi yol |
|---|---|---|
| Sert ve geç fren | Balata, disk | Öngörülü sürüş, erken yavaşlama |
| Yarım debriyajla bekleme | Debriyaj seti | El freni ile kalkış |
| Soğuk motora yüklenme | Motor ve turbo | İlk dakikalarda sakin sürüş |
| Uzun rölanti bekleme | Yakıt ve motor | Gereksiz beklemede motoru kapatma |
| Kaldırıma sert yanaşma | Lastik, jant, rot | Yavaş ve dikkatli park |
| Uyarıyı erteleme | Arızanın büyümesi | Uyarıyı hemen bildirme |
Öngörülü sürüş, önündeki trafiği uzaktan okuyarak sürmektir. Sürücü kırmızı ışığı erken görür ve gazı erken bırakır. Böylece araç frene daha az ihtiyaç duyar. Uzun inişlerde motor freni kullanmak da balatayı korur. Motoru fren gibi kullanmanın doğru yolunu motor freni yazısında açıkladık. Şehir trafiğinde debriyajı korumanın yollarını Ankara trafiği ve debriyaj yazısında topladık.
Ekonomik sürüş yalnız yakıt tasarrufu sağlamaz, parçaları da korur. Sabit hızda gitmek, motoru ve şanzımanı daha az yorar. Gereksiz rölanti, hem yakıt harcar hem motoru boşa çalıştırır. Yumuşak hızlanma, lastiğin düzgün aşınmasına yardım eder. Yakıt tarafındaki ipuçları için yakıt tasarrufu yazısına bakabilirsiniz.
İyi bir sürücü eğitimi birkaç başlığı birlikte ele alır:
Son başlık sık atlanır, ama çok değerlidir. Sesi ya da uyarıyı erken bildiren sürücü, küçük arızanın büyümesini önler.
Alışkanlık, tek bir eğitimle kalıcı olarak değişmez. İşe girişte temel eğitim verilir ve belirli aralıklarla tazelenir. Verisi farklı çıkan sürücüye ise kişiye özel destek sağlanır. Amaç ceza vermek değil, sürücüye yol göstermektir. Hasar süreçlerinin takibi için filo hasar yönetimi yazısı yardımcı olur.
Araçta takip cihazı varsa, sürüş verisi eğitimi daha etkili kılar. Hangi sürücünün sert fren yaptığı, hangisinin uzun rölantide beklediği görülür. Böylece genel bir eğitim yerine hedefli bir düzeltme yapılır. Bu konuyu telematik ve bakım yazısında açtık. Bakım kayıtlarıyla birlikte okunan veri, giderin nereden çıktığını gösterir.
Bakım kayıtları, sürüş alışkanlığı hakkında da ipucu verir. Aynı model araçlardan biri balatayı çok daha erken bitiriyorsa, sebep sürüş olabilir. Debriyajı erken biten araçta da benzer bir soru sorulur. Lastiklerin bir kenardan aşınması ise rot ayarı ya da kaldırım darbesini gösterebilir. Usta bu farkları kayıtlarda görünce, filo yöneticisine aktarabilir. Böylece eğitim, gerçekten ihtiyaç olan konuya odaklanır. Bu işin kapsamını Ankara’da periyodik bakım sayfasında bulabilirsiniz.
Evet, fren, debriyaj, lastik ve yakıt doğrudan sürüşe bağlıdır. Aynı araç farklı sürücüde farklı gider çıkarır.
Eğitim öncesi ve sonrası aynı koşullarda karşılaştırma yapılır. Yakıt, parça değişimi ve hasar kayıtları kullanılır.
Bu süre filonun yapısına, rotaya ve sürücülere göre değişir. Genel bir süre verilemez, filo verisiyle hesaplanır.
Doğru kullanım şanzımanı gereksiz ısıdan korur. Kullanım şekli araç kılavuzuna göre anlatılır.
Araç bazlı kayıt tutmak ilk adımdır. Bu konuyu filo bakım maliyeti yazısında anlattık.
Bakım kayıtlarınızdan sürüş kaynaklı aşınmayı inceleyip konuşalım.