Telematik, araca takılan bir cihazla uzaktan veri toplamaktır. Bu cihaz aracın konumunu, kilometresini ve bazı arıza kodlarını merkeze gönderebilir. Filo sahipleri bu veriyi çoğu zaman yalnız rota takibi için kullanır. Oysa doğru kurulursa bakım planı için de değerli bir kaynaktır. Bu yazıda bunun nasıl yapılacağını anlatıyoruz.
Klasik düzende önce bir şey bozulur, sonra araç tamire gider. Bu, filoda beklenmedik duruş demektir, yani aracın iş göremediği süre. Telematik bu sırayı tersine çevirebilir. Kilometre bilgisi bakım zamanını önceden gösterir, arıza kodu da sürücü fark etmeden erken uyarı verir. Böylece bakım, küçük bir sorun büyük bir arızaya dönmeden planlanır.
| Veri | Bakımda kullanımı | Sınırı |
|---|---|---|
| Kilometre | Bakım zamanı yaklaşınca hatırlatma | Süreye bağlı bakımı tek başına göstermez |
| Arıza kodu | Sorunu sürücü bildirmeden fark etme | Hangi parçanın bozuk olduğunu söylemez |
| Rölanti süresi | Az yol yapıp çok çalışan aracı yakalama | Motorun durumunu ölçmez |
| Yakıt tüketimi | Aynı rotada artan tüketimi fark etme | Nedenini bulmak için araç incelenir |
| Sert fren sayısı | Fren ve lastik kontrolünü öne çekme | Kişisel değerlendirme için kullanılmamalı |
Bazı araçlar az yol yapar ama motor saatlerce çalışır. Teslimat bekleyen araçlar ve şantiye araçları buna örnektir. Kilometreye bakan klasik takvim bu aracı gözden kaçırır. Motor yağı ise kilometre kadar çalışma süresinden de yıpranır. Rölanti verisi bu tür araçları ayırmaya yardım eder. Yağ değişim zamanı bu durumda üretici takvimindeki ağır kullanım tablosuna göre belirlenir.
Merkeze bir arıza kodu düştüğünde ilk iş panik yapmak değildir. Kod, sorunun hangi devrede olduğunu gösterir ve bazıları acil durum bildirirken bazıları bekleyebilir. Kodun önemini anlamak için OBD kod sözlüğü yazısı yardımcı olur. Araç servise gelince fiş, kablo ve şase kontrol edilir. Parça en son ölçülür. Veri, ustanın ölçümünün yerini tutmaz.
Telematik sürücüyle ilgili bilgi de toplar. Bu yüzden veri toplamadan önce sürücülerin bilgilendirilmesi gerekebilir. Bunun şeklini ilgili mevzuattan doğrulayın. Hangi verinin hangi amaçla toplandığı açıkça anlatılır. Yalnız bakım ve güvenlik için gereken veri tutulur. Veriye kimin erişeceği ve ne kadar saklanacağı baştan belirlenir. Kişisel veri kuralları için güncel mevzuattan ve ilgili kurumdan bilgi alınmalıdır.
Veri tek başına bir tabloda kalırsa pek işe yaramaz, ancak bakım planına bağlandığında değer üretir. Kilometre bakım eşiğine yaklaşınca bir bildirim oluşur. Filo sorumlusu bu bildirimi görür ve uygun gördüğü randevuyu onaylar. Randevu insan onayı olmadan kesinleşmez. Bekleme süresini kısaltmak için filo öncelikli randevu düzeni kurulabilir. Bu akışın genel çerçevesi filo bakım anlaşması nasıl yazısında anlatılır. Raporlama tarafı için kurumsal bakım raporlama yazısına bakabilirsiniz.
Telematik yalnız büyük filolar için düşünülmüş bir sistem değildir. Birkaç aracı olan bir işletme de basit bir takip düzeni kurabilir. Yalnız kilometre ve arıza kodunu izlemek bile bakımı kaçan araç sayısını azaltır. Tam paket yerine işletmenin ihtiyacına göre sade bir seçim yapılabilir. Filo maliyetlerinin nereden geldiğini filo bakım maliyeti yazısı anlatır.
Telematik ekranında görülen bir uyarı, servise gelen araçla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır. Usta, ekrandaki kodu ve kilometre geçmişini aracın kendi teşhis kaydıyla karşılaştırır. İki kayıt birbirini tutmuyorsa önce bağlantı ve cihaz montajı kontrol edilir. Bu karşılaştırma, yanlış alarmla gereksiz servis ziyaretini de önler. Sonuçlar araç dosyasına yazılır ve bir sonraki planlamada kullanılır. Bu işin kapsamını periyodik bakım sayfasında bulabilirsiniz.
Araçtan gelen kilometre ve arıza bilgisiyle bakımı önceden planlamaktır.
Hayır. Kod yalnız devreyi gösterir. Araç ölçülür, parça sonra kararlaştırılır.
Az yol yapıp çok çalışan aracı gösterir. Bu araçta yağ daha erken yıpranabilir.
Sürücü önceden bilgilendirilir. Yalnız gereken veri toplanır ve erişim sınırlanır.
Şart değil ama faydalı olabilir. Kilometre ve arıza kodu takibi bile işe yarar.
Sert fren sayısı yüksek araçta fren ve lastik kontrolü öne alınır. Lastik tarafı için filo lastik yönetimi yazısına bakın. Karar ölçümle verilir.
Kilometre ve arıza kodu bilgisiyle takvim kurulur. Randevular filo sorumlusunun onayıyla kesinleşir.