Elektrikli araçlar yollarda her yıl biraz daha fazla görünüyor. Sık duyulan bir söz var: "Elektrikli araçta bakım yok." Bu söz tam olarak doğru değildir. Elektrikli araçta bazı işler ortadan kalkar, ama yeni işler de doğar. Bu yazıda oto servis işlerinin nasıl değiştiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Elektrikli aracın motoru, benzinli ya da dizel motordan çok farklı çalışır. İçinde yanma olmadığı için motor yağına ihtiyaç duymaz. Egzoz borusu, susturucu ve partikül filtresi de bulunmaz. Enjektör, yakıt pompası ve yakıt filtresi gibi parçalar yoktur. Buji, triger kayışı ve debriyaj da bu araçlarda yer almaz. Bu yüzden klasik servis işlerinin bir kısmı azalır.
| Azalan işler | Artan işler |
|---|---|
| Motor yağı ve yağ filtresi değişimi | Batarya sağlık kontrolü ve raporu |
| Egzoz ve partikül filtresi onarımı | Yazılım güncelleme ve ayar işleri |
| Enjektör ve yakıt pompası işleri | Batarya ve motor soğutma suyu seviye ve kaçak kontrolü |
| Triger, buji ve debriyaj değişimi | Fren hareketlilik ve pas bakımı |
| Klasik şanzıman onarımı | Lastik ve alt takım kontrolü |
Elektrikli araç da sonuçta bir arabadır ve yolda gider. Lastik, fren, süspansiyon ve direksiyon parçaları burada da aşınır. Klima, silecek ve aydınlatma bakımı aynı şekilde sürer. Küçük akü, yani aracın elektronik sistemlerini besleyen düşük gerilimli akü de vardır. Bu akü zayıflarsa araç yine çalışmayabilir. Elektrikli araçta düzenli işleri elektrikli araç bakımı yazısında ayrıca anlattık.
Elektrikli aracın büyük bataryası yüksek gerilimle çalışır. Bu gerilim, eğitimsiz biri için hayati tehlike taşır. Bu yüzden bu sistemde çalışmak özel eğitim, yalıtımlı alet ve belirli bir iş sırası ister. Batarya sağlığı, arıza cihazıyla okunan bilgilerle değerlendirilir. Bataryayı serin tutan soğutma sistemi de ayrıca kontrol edilir. Bu işler, servisler için yeni bir uzmanlık alanı açar. Konsey'de yüksek gerilim hatları, batarya sökümü ve elektrik motoru ya da invertör onarımını yapmıyoruz; bu işler için yetkili servise yönlendiririz.
Elektrikli araçta pek çok işlev yazılımla yönetilir. Bir arızanın kaynağı bazen bir parça değil, bir yazılım hatası olabilir. Bu yüzden arıza cihazı ve güncel yazılım erişimi büyük önem taşır. Güncelleme her zaman gerekli değildir, ama arıza bilgisi bunu gösterebilir. Güncellemenin ne zaman yapıldığını araç yazılım güncelleme yazısında anlattık.
Elektrikli araç yavaşlarken motoru kullanarak enerji geri kazanır. Buna rejeneratif fren, yani enerji geri kazanan fren denir. Bu yüzden balata ve disk daha az kullanılır. Az kullanılan fren diski ise paslanabilir ve kaliper sıkışabilir. Bu nedenle fren bakımı, aşınmadan çok hareketlilik kontrolüne döner. Batarya aracı ağırlaştırdığı için lastikler daha fazla yük taşır. Lastik kontrolü bu araçlarda daha da önem kazanır.
Bu dönüşüm bir anda değil, yavaş yavaş gerçekleşir. Yollarda uzun süre benzinli, dizel, hibrit ve elektrikli araçlar birlikte olacak. Hibrit araçlar, iki dünyanın bakımını birden ister. Ayrıntı için hibrit araç bakımı ve şarj edilebilir hibrit bakımı yazılarına bakabilirsiniz. Hafif hibrit sistemleri de 48V hafif hibrit yazısında anlattık. Servisin hem klasik mekaniği hem yeni sistemleri bilmesi gerekir.
Elektrikli ya da hibrit aracınız için servis seçerken birkaç soru sorabilirsiniz. Ekipte yüksek gerilim eğitimi alan biri var mı? Uygun arıza cihazı ve yalıtımlı alet var mı? Bu sorular güvenliğiniz için önemlidir. Filo sahipleri için geçiş planını filo elektrikli geçişi yazısında topladık. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz elektrik arızası servisi sayfamıza bakın.
Şu işleri yapıyoruz:
Şu işleri yapmıyoruz, bu işler için yetkili servise yönlendiririz:
Gerekir, sadece bakım kalemleri değişir. Fren, lastik, süspansiyon, klima ve küçük akü kontrolü sürer.
Motor yağı, egzoz, yakıt sistemi, buji ve triger işleri azalır. Bu parçalar elektrikli araçta bulunmaz.
Enerji geri kazanımı sırasında balata ve disk az çalışır. Az kullanılan disk paslanabilir ve kaliper sıkışabilir.
Yapmamalıdır, çünkü bu iş özel eğitim ve alet ister. Biz yüksek gerilim işlerini yapmıyoruz, yetkili servise yönlendiririz.
Bu dönüşüm yavaş ilerliyor ve farklı araçlar uzun süre birlikte kullanılacak. Klasik mekanik bilgisi değerini korur.
Benzinli, dizel, hibrit ya da elektrikli aracınız için hangi kontrollerin gerektiğini konuşalım.