Sıcak bir günde, yokuşlu bir kuyrukta ekranda bir uyarı belirir: "Şanzıman aşırı ısındı." Bazı araçlarda vites harfleri de yanıp söner. Bu mesaj çift kavramalı kutunun kendini korumaya çalıştığını gösterir. Nedenini anlamak, aynı uyarının tekrar gelmesini önlemenin ilk adımıdır.
DSG çift kavramalı bir şanzımandır, yani iki ayrı kavrama sırayla devreye girer. Araç çok yavaş giderken kavrama tam kapanmaz, yarım temasta kayar. Kayma sürtünme demektir ve sürtünme de doğrudan ısı üretir. Kuru kavramalı kutularda bu ısıyı taşıyacak bir yağ banyosu bulunmaz. Kuru ve ıslak tipi tanımak için DQ200 rehberi iyi bir başlangıçtır.
| Durum | Kavramada ne olur? | Daha iyi alışkanlık |
|---|---|---|
| Sürünme trafiği | Sürekli yarım temasta kayar | Boşluk bırakıp kararlı ilerlemek |
| Yokuşta gazla bekleme | Aracı kavrama tutar | Frenle ya da yokuş desteğiyle beklemek |
| Yaz sıcağı ve uzun kuyruk | Ortam ısısı da eklenir | Gereksiz beklemeyi azaltmak |
| Aşınmış kavrama seti | Daha çok kayar, daha çok ısınır | Aşınmayı cihazla ölçtürmek |
Yokuşta aracı tutan sistemler bu yükü azaltır. Bu destek çalışmıyorsa yokuş kalkış desteği arızası yazısına bakabilirsiniz. Duruşta frenin kendiliğinden tutması için Auto Hold arızası yazısı da yardımcı olur.
Zorlamayı bırakın ve güvenli bir yerde durun. Vites konumu ve motorun açık kalıp kalmayacağı için ekrandaki mesajı izleyin. Bu talimat şanzıman tipine göre değişir, kılavuz esas alınır.
Uyarı sönmüyorsa, çekiş kaybı, yanık koku ya da duman varsa araç sürülmez. Bu durumda çekici ya da yol yardımı istenmelidir. Zorlamaya devam etmek kavrama yüzeyini camlaştırabilir, yani sürtünme yüzeyi sertleşip parlar.
Islak kavramalı kutularda kavramalar yağ içinde çalışır ve ısı yağla taşınır. Bu yüzden ısınma uyarısı orada daha az beklenir. Geldiyse yağ seviyesi, yağ soğutucusu ve sıcaklık sensörü sorgulanır. Uyarı vites harfi yanıp sönmesiyle birlikteyse DSG vites yanıp sönüyor yazısı da konuyla ilgilidir.
Burada da kural değişmez: önce fiş ve şase, sonra ölçüm, parça en son. Okunan başlıca veriler şunlardır:
Kavrama seti ömrünü dolduruyorsa bu veriler bunu açıkça gösterir. Ömür konusunu DSG kavrama ömrü yazısında ayrıca anlattık.
Uyarı geldiğinde birkaç bilgiyi aklınızda tutmanız teşhisi kolaylaştırır. Hava sıcaklığı, trafiğin yoğunluğu ve yolun eğimi önemli ipuçlarıdır. Uyarıdan önce ne kadar süre sürünerek gittiğinizi de hatırlamaya çalışın. Telefonla ekranın fotoğrafını çekmek de işe yarar. Bu bilgiler cihaz kayıtlarıyla birlikte okununca tablo daha net görünür.
Sürünme trafiğinde aracı santim santim değil, boşluk bırakıp toplu ilerletin. Yokuşta aracı gazla değil frenle tutun. Bu iki alışkanlık kavramanın ısınma süresini belirgin biçimde kısaltır. Genel kullanım önerileri DSG kullanım rehberi yazısında toplu duruyor. Ankara’da şanzımanı koduna göre değerlendirtmek için DSG şanzıman servisi sayfasında bakım ve teşhis sürecine bakabilirsiniz.
Her zaman değil. Tek seferlik uyarı ağır koşuldan gelebilir. Sık tekrarlıyorsa kavrama aşınması ölçülmelidir.
Ekrandaki talimat ve kılavuz izlenir. Koku, duman ya da çekiş kaybı varsa araç sürülmez.
Motor ve ortam ısısını bir miktar etkiler. Asıl ısı ise kavramanın kaymasından gelir.
Aşınma nedense belirgin biçimde azalır. Sürüş alışkanlığı aynı kalırsa uyarı yeniden gelebilir.
Bazı kutular için üretici güncellemesi bulunabilir. Bunu şase numarası üzerinden sorgulamak gerekir.
Kavrama aşınması, sıcaklık kayıtları ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilir. Sonraki adım ölçümden sonra konuşulur.