1.9 TDI, VW grubunun uzun yıllar boyunca kullandığı bir dizel motordur. Bloğu sağlamdır, yapısı da bugünkü dizellere göre çok sadedir. Ama bugün bu motoru alan kişi, aslında yaşlı bir araç satın alır. Bu yüzden kararı motorun ünü değil, aracın kendi geçmişi verir.
1.9 TDI tek bir motor değil, uzun yıllara yayılmış bir ailedir. İlk sürümlerde yakıtı tek bir dağıtıcı pompa bütün silindirlere basar. Sonraki sürümlerde pompa enjektör (PD) vardır: yani her silindirin kendi pompalı enjektörü. Araçta hangisinin olduğu motor kodundan kolayca anlaşılır. Bu kod, motor üzerindeki etiketten ya da servis kaydından okunur.
Bazı geç sürümlerde partikül filtresi (DPF, yani is tutan filtre) da bulunur. Filtreli araçta kısa mesafe kullanımı ve rejenerasyon geçmişi ayrıca sorulur.
| Parça | Yaşla ne olur? | Nasıl bakılır? |
|---|---|---|
| Triger seti | Atlanırsa motor ağır hasar görür | Fatura, tarih ve km kaydı |
| Çift kütleli volan | Rölantide tıkırtı, kalkışta titreme | Dinleme ve yol testi |
| Turbo | VTG turbolu sürümlerde kanatçıklar kurumla sıkışabilir, güç dalgalanır | Basınç verisi ve yol testi |
| EGR valfi | Kurum birikir, çekiş düşer | Cihazla veri okuma |
| Hortum ve takozlar | Kauçuk sertleşir, çatlar | Liftte göz kontrolü |
Motor sağlam olsa bile bu kalemler ilk yılın masrafını büyük ölçüde belirler. Kurum ve çekiş kaybı için EGR valfi yazısı ayrıntılı bilgi verir.
Bu motorda triger kayışı koparsa supaplar pistonlara çarpar ve motor ağır hasar görür. Değişim aralığı motor koduna ve üreticinin bakım planına göre değişir. Kayıt yoksa kayışın en son ne zaman değiştiğini kimse bilemez. O zaman araç uzun yola çıkmadan önce set değişimi planlanır. Gergi, makaralar ve su pompası da bu işle birlikte değerlendirilir. Ayrıntı için triger kayışı yazısına bakabilirsiniz.
PD sürümlerde kam mili, supapların yanında enjektörleri de iter. Bu yüzden kam yüzeyine binen yük normal motorlardan çok daha yüksektir. Üretici bu motorlar için özel bir yağ normu ister. Normu tutmayan yağ, kam ve iticiyi beklenenden hızlı aşındırır. Doğru norm araç kılavuzundan ve motor kodundan doğrulanır. Bidon üzerindeki genel "dizel uyumlu" yazısı tek başına yetmez.
Enjektör tarafındaki belirtiler için dizel enjektör arızası yazısı yol gösterir.
Sade, onarılabilir ve parçası kolay bulunan bir araç isteyene uygundur. Bu motoru tanıyan usta sayısı da hâlâ oldukça fazladır. Bakımı aksatmayan kullanıcı bu motorla uzun süre memnun kalabilir. Konfor ve yeni güvenlik donanımı bekleyen biri içinse araç dar gelir. Alırken ilk yıl için ayrı bir yenileme payı ayırmak akıllıca olur. Yazıdaki konuyu atölyede çözmek için motor mekanik sayfasına bakın.
Belgeli ve bakımlı örnekse evet. Belgesiz araçta ilk yıl masrafı artabilir. Alım öncesi kontrol şarttır.
Tek doğru yok. Pompalı sürüm daha sadedir. Güç ise motor koduna göre değişir. Seçimi aracın durumu belirler.
Kayıt yoksa kayış değişmemiş kabul edilir. Set ve su pompası birlikte planlanır. Bu iş ertelenmez.
Çift kütleli volanlı sürümlerde olabilir. Yaşlı araçta çift kütleli volan yorulur. Rölantideki tıkırtı ilk işarettir.
VTG turbolu sürümlerde değişken kanatçıklar kurumla sıkışabilir. Basınç hedefi tutmaz, güç iner çıkar. Ayrıntı VTG ve wastegate turbo yazısında.
Hata kaydı, enjektör düzeltmeleri ve hava akış değeri. Bu veriler motorun gizli derdini açar. Genel liste için ikinci el araç kontrol sayfasına bakın.
Triger kaydı okunur, cihazla enjektör ve hava akış verisi alınır, liftte yaşlanan parçalar tek tek gözden geçirilir.