Gösterge kırmızı bir yağdanlık yakar ve şunu yazar: "Yağ basıncı, motoru durdurun." Araçtaki uyarıların en sabırsızı budur. Motorun yatakları, metali metalden ayıran ince bir yağ tabakası üstünde döner. Basınç düşünce bu tabaka kısa sürede yırtılır. Ardından yataklar ısınır ve sarar, yani metale yapışır. Hararet uyarısı size biraz zaman tanır, ama yağ basıncı uyarısı tanımaz.
Bu iki uyarı sık sık birbirine karıştırılır.
| Uyarı | Ne söyler? | Ne kadar acil? |
|---|---|---|
| Sarı yağ simgesi | Seviye azaldı, yağ ekleyin | Planlı; ilk fırsatta |
| Kırmızı yağdanlık | Pompanın bastığı basınç düştü | Hemen; şimdi durun |
| Motor arıza lambası | Motor yönetimi bir kod kaydetti | Kısa sürede okutun |
Sarı uyarının ayrıntısını yağ seviyesi kontrol mesajı yazısında anlattık; burada konu kırmızı olanıdır.
Her yeni çalıştırma, yatakların yağsız geçireceği birkaç saniye daha demektir. Bu birkaç saniye bile yatakları yiyebilir. Uyarının sebebi bilinmeden araç çalıştırılmaz ve servise sürülmez; çekici çağrılır.
Motor soğuyunca yağ çubuğunu çekin, silin, yeniden daldırın ve öyle okuyun. Seviye düşükse ve yanınızda doğru yağ varsa ekleyebilirsiniz. Ama yağ eklemek sürüş izni değildir, çünkü o yağ bir yere gitmiştir. Motorun zarar görüp görmediği de bilinmez. Motoru deneme için çalıştırmayın; araç çekiciyle servise taşınır.
Seviye tamamsa da hemen rahatlamayın, çünkü tam seviyede de basınç düşebilir. Bu durumda pompa, süzgeç ya da yataklar sorunlu olabilir.
Bazen kırmızı yağdanlık bir yanar, bir söner. Bu viraj, fren ya da yokuşta oluyorsa seviyenin sınırda olduğunu düşündürür. Yağ karterde bir yana kayar ve pompa bir an hava çeker. Uyarı rölantide yanıp gazda sönüyorsa basınç sınırda dolaşıyordur. Bu da yorgun bir pompayı ya da açılmış yatak boşluğunu düşündürür. Sensör fişi gevşekse de uyarı ara ara gelebilir. Ama hangisinin olduğu yolda anlaşılmaz; her yanıp sönmeyi gerçek kayıp gibi ele alın.
Son madde umut verir, ama ona güvenip araç sürülmez; sensör arızası ancak ölçümle kanıtlanır. Sensör devresinin kodu P0520, gerçek düşük basıncın kodu ise P0524 olarak kaydedilir.
Sensörün yerine mekanik bir manometre takılır. Manometre, yani basıncı doğrudan gösteren saat, beynin yorumunu aradan çıkarır. Ölçüm, araç güvenle sabitlenmiş hâldeyken yapılır. Okunan değer, motorun servis bilgisindeki değerle kıyaslanır. Basınç normalse sorun elektrik tarafındadır. Basınç düşükse karter indirilir, süzgeç ve tortu incelenir. Kapta metal parçacık bulunması, yatakların zarar gördüğünü düşündürür. Bu durumda masrafı neyin belirlediğini yatak sarma yazısında anlattık.
Seviye düşükse ikinci soru, yağın nereye gittiğidir. Aracın altında damla ya da motorda ıslaklık varsa bir kaçak vardır. Bu kaçağın kaynağı karter contası, bir keçe ya da filtre yuvası olabilir. Hiç leke yoksa yağ yanıyor olabilir ve egzozdaki mavi duman bunun ipucudur. Tüketim, belli bir mesafe boyunca ölçülerek takip edilir. Nedeni bulunmadan yalnız yağ eklemek, uyarıyı er geç geri getirir.
Kırmızı uyarının kökü çoğu zaman bakımdadır. Geciken yağ değişimi çamur bırakır, izlenmeyen tüketim ise seviyeyi sessizce düşürür. Yağ değişim zamanı üretici takvimine göre belirlenir ve filtre de her değişimde yenilenir. Ayrıntı için motor yağı ne zaman değişir yazısına bakabilirsiniz. Uzun yoldan önce ve sık kısa yol yapıyorsanız seviyeye daha sık bakın. Bu iş için aracınızı getirmek isterseniz araç bakımı sayfamıza bakın.
Gitmeyin. Kısa bir yol bile yatakları bitirebilir. Çekici en ucuz seçenektir.
Seviye eksikliği bir nedendi. Ama neden eksildiği ve motorun zarar görüp görmediği bilinmiyor. Araç çekiciyle ya da en kısa yoldan, usta onayıyla servise götürülür.
Süzgeç tıkalı, pompa yorgun ya da sensör arızalı olabilir. Ayrım manometreyle yapılır.
Kırmızı yağdanlık, yağ lambasının en ciddi hâlidir. Renkleri yağ lambası yazısında anlattık.
Hayır. Yanlış viskozite sorunu gizleyebilir ve başka zarar verir. Üreticinin önerdiği yağ kullanılır.
Gerçek basınç manometreyle okunur; seviye, kaçak, süzgeç ve pompa sırayla değerlendirilir.