Dizel bir aracın egzoz hattında genellikle birden fazla sıcaklık sensörü sıralanır. Her sensörün bu sırada bir numarası vardır: birinci, ikinci, üçüncü. P242A, bu zincirdeki üçüncü sensörün elektrik devresinde sorun olduğunu söyler. Koddaki "Bank 1" ifadesi, 1 numaralı silindirin bulunduğu sırayı anlatır. Sıralı motorda zaten tek sıra vardır.
Kodun yakın kardeşleri de hafızada sık görülür. P242B performans sorununu, P242C düşük yönü, P242D ise yüksek yönü bildirir. P242A bunların içinde genel devre arızasını anlatan koddur.
Sensörün yeri motordan motora ve modelden modele değişir. Çoğu araçta partikül filtresinin içinde ya da hemen arkasında bulunur. Partikül filtresi, kısaca DPF, egzoz dumanındaki isi yakalayan bir süzgeçtir. Sensörün tam yeri her zaman şasiye ait şemadan bakılır.
Bu konum, üçüncü sensöre çoğu araçta ayrı bir görev verir. Filtredeki yanmanın ne kadar ısındığını çoğu zaman o izler.
DPF dolunca beyin, içinde biriken isi yakarak filtreyi boşaltır. Bu işin adı rejenerasyondur: filtrenin isi yakıp kendini temizlemesi. Temizlik sırasında filtrenin içi çok yüksek sıcaklığa çıkar. Isı kontrolden çıkarsa filtrenin iç yapısı çatlayabilir ya da eriyebilir.
Çoğu araçta üçüncü sensör bu riski bekleyen bekçidir. Sensör arızalanınca çoğu beyin temizliği güvenli bulmaz ve yasaklar. Temizlik yapılamayınca filtre her gün biraz daha dolar. Böylece küçük bir sensör arızası, zamanla dolu bir filtreye dönüşebilir. Temizlik süreci DPF rejenerasyonu yazısında adım adım anlatılır.
| İşaret | Ne düşündürür? | Bakılacak yer |
|---|---|---|
| Değer en altta sabit | Kopuk kablo ya da açık sensör | Fiş, kablo, sensör |
| Değer en üstte sabit | Kısa devre | Kablo yalıtımı ve fiş |
| Değer zıplıyor | Gevşek temas | Fiş pimleri ve ısı kalkanı |
| Soğukta diğerlerinden çok farklı | Yaşlanmış sensör | Sensörün kendisi |
Değerin hangi uçta takılı kaldığı, sensörün tipine göre farklı okunur. Bu yüzden tablodaki yorum her zaman araca ait şemayla birlikte yapılır.
Bu sensör ailesinin teşhiste en büyük avantajı kıyas testidir. Motor tam soğukken bütün egzoz sensörleri ortam sıcaklığına yakın okumalıdır. Biri diğerlerinden belirgin şekilde ayrılıyorsa şüphe hemen ona yönelir. Birinci sensörün devresi P0544, mantık hatası ise P2080 yazısında aynı yöntemle anlatılır.
Ama kıyas testi tek başına karar için yetmez. Ardından fişteki besleme ve şase şemaya göre ölçülür. Sensörün direnci de o anki egzoz sıcaklığına göre kontrol edilir.
Bu sensör egzoz hattının en sıcak bölgelerinden birinde yaşar. Yıllar içinde dişleri pas ve ısı yüzünden yuvasına sıkışır. Acele edilen bir söküm dişi bozar ya da sensörü yuvanın içinde kırar. Kırılan sensör, yuvanın ayrıca onarılmasını gerektirebilir. Bu yüzden söküm, pas çözücüyle ve hiç acele etmeden yapılır.
Sensör değiştikten sonra teşhis cihazıyla filtrenin doluluğu okunur. Filtre fazla dolmuşsa kendi temizliği yetmez, servis temizliği gerekebilir. Doluluk kodu için P2463 yazısına bakabilirsiniz. Doluluğu ölçen parça ise DPF fark basınç sensörü yazısında anlatılır. Bu kod (P242A) için ne yaptığımızı Ankara elektronik arıza sayfasında anlattık.
Kısa süre kullanılabilir. Ama filtre temizliği durduğu için uzun süre ertelemek filtreyi doldurur.
Hayır, sensör devresini gösterir. Ama arıza uzarsa DPF tıkanması da başlayabilir.
Kablo ve fiş sağlamsa çoğu zaman yeter. Önce ölçüm yapılır, sonra parça değişir.
Sıra motora göre değişir. Şasiye ait şema sensörün yerini gösterir.
Filtre aşırı dolmamışsa temizlik yeniden başlar. Çok dolmuşsa servis temizliği gerekir.
Soğuk motorda tüm egzoz sensörleri karşılaştırılır. Fiş ve kablo ölçülür, sensör en son değişir.