DPF, dizel egzozundaki isi tutan ve dolunca kendini yakarak temizleyen filtredir. Bu işe rejenerasyon denir, yani filtrenin içindeki isi yakma. Bazı PSA dizellerde bu yakma için ayrı bir oyuncu vardır: beşinci enjektör. Bu parça egzoz hattına doğrudan yakıt püskürtür ve filtreye giden gazı ısıtır.
Kısa cevap şu: enjektör tıkanırsa ısı yetmez, yakma başlar ama bitmez. Filtre de her gün biraz daha dolar. Yine de "DPF doldu" demek enjektör bozuk demek değildir, önce ölçüm yapılır.
Beşinci enjektör, turbodan sonra egzoz borusuna takılır. Motor beyni ona yakma sırasında komut verir ve meme birkaç kısa püskürtme yapar. Yakıt, filtrenin önündeki katalizörde yanar ve ısı yükselir.
Her PSA dizelinde bu parça yoktur; varlığı motor koduna ve nesle göre değişir. Bazı motorlarda yakma, silindir içinde geç püskürtmeyle yapılır. Hangisi olduğu şaseden ve parça kataloğundan doğrulanır. İkinci el dizel alırken DPF kontrolü için ikinci el dizelde DPF ve AdBlue kontrolü sayfasına bakabilirsiniz.
Memenin ucu sıcak ve kurumlu gazın tam içindedir. Kısa yolda sık sık kapanan motor, ucu iyice kirletir. Yakıt damlası ucu terk etmeden yanarsa sert bir kabuk bırakır. Kabuk büyüdükçe püskürtme zayıflar ve yakıt doğru dağılmaz.
Bir de ters durum olur: meme tam kapanmaz ve damlatır, bu da egzozda katran gibi bir birikinti yapar. İki durumda da sonuç aynıdır: filtre istenen sıcaklığa çıkmaz.
| İşaret | Ne anlatır? | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Yakma çok sık başlıyor | Önceki yakma bitmemiş | Yakma sayacı ve son yakma süresi |
| Filtre doluluğu hep yüksek | İs yanmadan birikiyor | DPF fark basınç sensörü değeri |
| Yakıt tüketimi arttı | Sistem tekrar tekrar deniyor | Yakma denemesi sayısı |
| Egzozdan yanık koku | Meme damlatıyor olabilir | Enjektör çevresi ve boru dibi |
| Güç kısıtlaması ve lamba | Filtre sınırı aştı | Kayıtlı arıza ve sıcaklık değerleri |
Bu işaretler başka nedenlerle de görülebilir; sensör, termostat ya da kullanım biçimi de aynı tabloyu verir. Yakma mantığını DPF rejenerasyonu yazısında daha ayrıntılı anlattık.
Usta kuralı burada da geçerli: önce fiş, şase, ölçüm; parça sonra.
Hafif kabukta memeyi söküp temizlemek yeterli olabilir. Ama meme içten kirlenmişse ya da damlatıyorsa temizlik kalıcı olmaz. Karar, test sonucuna ve memenin durumuna göre verilir; körlemesine değiştirmek doğru değildir.
Filtre de ayrıca değerlendirilir, çünkü uzun süre yarım yakmayla dolan filtre zorunlu yakma ister. Bazı durumlarda filtrenin sökülüp yıkanması da gerekir. Filtre seçeneklerini DPF temizleme fiyatı yazısında topladık.
"DPF değişecek" teklifiyle gelen araçlarda bu meme bazen hiç test edilmez. Oysa yeni filtre de aynı tıkalı memeyle kısa sürede yine dolar. Pahalı kalemden önce zincirin küçük halkası denenmelidir. Ana enjektörlerle ilgili belirtiler için dizel enjektör arızası yazısına göz atın. Filtrenin kendisi için DPF partikül filtresi rehberi var. Bu konu için Ankara DPF temizliği sayfası yol gösterir.
Egzoz hattına yakıt püskürten ayrı bir memedir ve filtre temizliği sırasında gazı ısıtır.
Hayır, motor koduna ve nesle göre değişir. Hangi düzen olduğu şase numarasıyla doğrulanır.
Sık başlayan ama bitmeyen yakma, yüksek doluluk ve artan tüketim görülür.
Hafif kabukta yarar, ama damlatan ya da içten kirli memede yeterli olmaz.
Hayır, önce meme, sensör ve sıcaklıklar test edilir. Sebep bulunmadan filtre yenilenmez.
Evet, kısa yolda yakma sık yarım kalır ve bu da memenin ucunu daha çok kirletir.
Beşinci enjektör, fark basınç ve sıcaklık değerleri cihazla okunur. Filtreye dokunmadan önce zincirin ucuz halkaları denenir.