Birincil ve ikincil kasnak basınç okuması
Yol testinde hedef basınç ile gerçekleşen hidrolik basınç, sıvı sıcaklığı ve selenoid akımları izlenerek kayıp noktası yakalanır.
Kademeli dişlilerin yerine karşılıklı açılıp kapanan iki konik kasnak ve aralarında dönen çelik segmanlı kayış ya da zincir kullanan CVT (sürekli değişken oranlı şanzıman), kesintisiz yürüyüşüyle öne çıkar. Nissan Qashqai ve Juke’taki X-Tronic, Honda Civic ve Jazz’daki CVT, Toyota Corolla’daki Multidrive S ve Subaru’daki Lineartronic bu ailenin en yaygın örnekleridir.
Dişli basamağı olmadığı için bu üniteler yorulduğunda klasik vites vuruntusundan farklı sinyaller verir: hızla yükselen uçak benzeri uğultu, gaza basınca devrin bağırıp aracın geç toplaması ve sabit süratte ibre dalgalanması. Şaşmaz’daki atölyemizde kasnak hidrolik basınçları ve karterdeki metal izleri incelenerek sorunun valf gövdesinde mi yoksa rulman ve çelik kayışta mı olduğu ayrılır.

Konik kasnakların çelik kayışı doğru güçle kavramasını valf gövdesi üzerindeki basınç selenoidleri, yani yağ basıncını anlık yöneten elektrikli valfler sağlar. Sıvı aşırı ısınıp inceldiğinde ya da yağ pompası basınç valfi takılma yaptığında kayış kasnak yüzeyinde kaçırmaya ve ince metal tozu üretmeye başlar.
Honda Civic ve Nissan Qashqai gibi araçlarda şasi ve nesle göre gövde üzerine konumlanan sıvı ısı eşanjörü (motor suyuyla şanzıman yağını dengeleyen soğutucu) da zamanla terleme yapabilir ya da içten delinerek sıvıya antifriz karıştırabilir. Marka detaylarına Ankara Nissan servisi sayfamızdan da ulaşabilirsiniz.
Şanzımandan gelen rulman uğultusunu aylarca kış lastiği veya teker bilyası sesi sanarak sürmek, başlangıçta yalnız kasnak rulmanlarıyla çözülebilecek arızayı komple çelik kayış ve kasnak aşınmasına çevirir. Ayrıca şasiye göre değişen iç ve dış ince filtre yapısını atlayıp yalnız karter süzgecini yıkamak hat akışını kısıtlar.
Şanzımanı indirmeden önce şu dış olasılıkları eleriz:
| Şikâyet | CVT içi karşılığı | Karışabildiği dış arıza |
|---|---|---|
| Hızla yükselen uğultu | Kasnak veya prizdirek yatak rulmanı aşınması | Ön tekerlek porya bilyası; virajda sağ-sol yükte sesi değişir |
| Devir dalgalanması | Basınç selenoidi veya türbin kilitleme kaçırması | Kirli gaz kelebeği veya emme manifoldu hava kaçağı |
| Yükte silkeleme | Düşük kasnak basıncı ve kayış tutunma kaybı | Yük altında kesiklik yapan ateşleme bobini ve buji |
Tahmin yerine canlı basınç verisi ve karter içi bulgularla ilerleriz.
Yol testinde hedef basınç ile gerçekleşen hidrolik basınç, sıvı sıcaklığı ve selenoid akımları izlenerek kayıp noktası yakalanır.
Karter açılıp mıknatıslarda çelik kayış segmanı aranır; soğutucu ısı eşanjöründe su-yağ karışımı ve sızıntı kontrol edilir.
Rulman yatakları, pompa valfi, kayış veya valf gövdesi onarılır; şasiye uygun iç-dış filtreler ile üretici onaylı CVT sıvısı konulup yağ bozulma sayacı sıfırlanır.
Motor normal çalışır ve gaz yer ancak vites D veya R konumuna alındığında tekerleklere hiçbir hareket iletilmez; karterde dağılmış metal segmanlar görülür.
Sürücü sabit yüksek devir sesinden sıkılmasın diye tam gazda kasnaklar yazılım komutuyla basamaklı duraklar; içeride yine kademeli dişli değil konik kasnaklar çalışır.
Jatco tabanlı ünitelerde kontrol modülü, sıvının yüksek sıcaklık altında geçirdiği termal yaşlanmayı bu sayaç üzerinden puanlayarak izler; sıvı veya valf gövdesi yenilendiğinde yeni yağın ömür takibini doğru başlatmak için sayaç cihazla sıfırlanır.
Eşanjör çevresinde yağlı toz birikir; içten delinme varsa radyatör kabında pembe köpürme veya şanzıman sıvısında bulanıklık görülür ve aracı hemen durdurmak gerekir.
Aracınızın modelini ve sürüşte duyduğunuz sesi ya da silkelemeyi paylaşın; doğru sıvı ve teşhis planıyla randevunuzu oluşturalım.
Tüm otomatik aktarma tiplerindeki teşhis ve onarım yaklaşımımız için otomatik şanzıman servisi sayfasına göz atabilirsiniz.