İkinci el araç bakan herkes aynı soruyla karşılaşır. Az km yapmış yaşlı araç mı alınmalı, yoksa çok km yapmış genç araç mı? İlanlarda düşük km'ye fazla değer verilir. Ama servisteki gerçek daha karışıktır, çünkü yaş ve km aracın farklı yerlerini eskitir.
Araç yol yaptıkça bazı parçalar sürtünerek aşınır ve bu aşınma doğrudan kullanımla ilgilidir. Debriyaj ve volan, fren balatası ve diski bu grubun başında gelir. Alt takım mafsalları ve rotlar da her çukurda biraz daha yorulur. Turbo, enjektör ve şanzıman kavramaları da kullanım arttıkça yıpranır.
Motorun iç parçaları da km ile aşınır. Ama düzenli bakılan bir motor yüksek km'de bile sağlıklı kalabilir. Yüksek km'li araçlara özel dikkatler yüksek km araç yazısında anlatılır.
Bazı parçalar araç hiç kullanılmasa bile eskir, çünkü kauçuk sertleşir ve sıvılar bozulur. Hortumlar, keçeler, burçlar ve motor takozları bu gruptadır. Kapı fitilleri ve lastikler de takvimle yaşlanır. Fren hidroliği, antifriz ve şanzıman yağı zamanla özelliğini kaybeder. Akü ve yakıt sistemi contaları da yaşla zayıflar.
Lastiğin yaşı yanağındaki üretim kodundan okunur ve bunun yolunu lastik DOT yaşı yazısı anlatır. Triger kayışında hem yaş hem km sınırı olabilir. Bu sınır motor koduna göre üretici planından doğrulanır; ayrıntı için triger kayışı yazısına bakın.
Garajda bekleyen araç her zaman iyi durumda değildir. Uzun beklemede keçeler kurur, fren diskleri paslanır ve sıvılar tazeliğini kaybeder. Sık kısa yol yapmak da motoru zorlar, çünkü motor ısınmadan durdurulur. Bunun nedeni kısa mesafe zararı yazısında açıklanır.
Otoyolda düzenli gitmiş bir araç, motor için iyi bir hayat yaşamıştır. Şehirde kısa yollarla dolaşmış bir araç ise daha az km'de bile yorulmuş olabilir. Doğru soru şudur: Bu km nasıl yapıldı ve belgesi var mı?
Düşük km gösteren ama hiç belgesi olmayan araçta dikkatli olun. Kilometre değiştirilmiş olabilir ve bunu anlamanın yolları km düşürme yazısında var.
| Araç profili | Yorum | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Genç, yüksek km, otoyol, tam kayıt | Makul fiyatlıysa mantıklı alım | Aşınma parçalarını ölçtürün |
| Yaşlı, düşük km, belgesiz | Göründüğünden pahalı olabilir | Kauçuk, sıvı ve triger bütçesi ekleyin |
| Yaşlı, düşük km, belgeli, tek sahip | İyi bir alım olabilir | Yaş kalemlerini pazarlıkta kullanın |
| Genç, yüksek km, şehir içi ticari | Yorgunluk riski yüksek | Debriyaj, fren ve alt takımı ölçtürün |
Km bir sayıdır, yaş ise bir takvimdir; ikisi de tek başına hikayeyi anlatmaz. Hikayeyi bakım dosyası ve alım öncesi kontrol anlatır. Soğuk çalıştırma, cihaz taraması ve yol testi bu kontrolün temel adımlarıdır. Bu kontrolde yaş kalemleri ve aşınma parçaları ayrı ayrı yazılır, böylece pazarlıkta neyin bütçeye ekleneceği görülür. Tam liste için ikinci el araç kontrol yazısına bakabilirsiniz. Ankara’da aracı almadan önce servis gözüyle inceletmek için ikinci el araç ön kontrolü sayfasında kapsam ve süreç anlatılır.
Belgesi yoksa riskli olabilir. Yaş kalemleri ve km şüphesi düşük km'nin avantajını azaltır.
Evet, çünkü yağ zamanla da yaşlanır. Değişim zamanı üretici planına göre hem km hem süreyle izlenir.
Km düşük ama saat yüksekse bu durum düşündürücüdür. Uzun rölanti ya da yavaş şehir içi kullanımı düşündürebilir.
Belgesi daha güçlü olan araç tercih edilir. Ölçüm ve yol testiyle desteklenen kayıt en sağlam dayanaktır.
Batarya için ikisi de önemlidir. Şarj sayısı ve takvim yaşı birlikte etkiler; batarya sağlık raporu karar için okunur.
Bakım belgesi, cihaz taraması ve yol testiyle yaş ve km etkisini ayrı ayrı raporlarız.