Tavan barı, port bagaj ve bisiklet taşıyıcı tatil için çok pratik çözümlerdir. Ama birçok sürücü bu aparatların boşken bile yakıt yaktığını bilmez. Tavana eklenen her parça, aracın havayı yarma biçimini bozar. Bu yazıda tavan barının yakıta, sese ve sürüşe etkisini sade bir dille anlatıyoruz.
Aracın gövdesi havayı düzgün yaracak şekilde tasarlanır. Tavana eklenen barlar bu düzgün akışı bozar ve hava direnci artar. Bu direnç, hız arttıkça hızın karesi oranında büyür. Yani hız iki katına çıkınca direnç yaklaşık dört katına çıkar.
Bu yüzden tavan barının etkisi şehir içinde az, otoyolda belirgindir. Motor aynı hızı korumak için daha fazla güç üretir ve daha çok yakıt harcar. Tüketimin neden arttığını yakıt tüketimi arttı yazısında genel olarak anlattık.
| Aparat | Yakıta etkisi | Diğer etkisi |
|---|---|---|
| Boş tavan barı | Boşken de artış yapar | Rüzgâr sesi ve ıslık |
| Aerodinamik profilli bar | Düz bara göre daha az | Ses azalır ama kaybolmaz |
| Dolu port bagaj | Belirgin artış | Yükseklik ve ağırlık merkezi artar |
| Tavanda bisiklet | Belirgin artış | Yan rüzgâra hassasiyet |
| Arka taşıyıcıda bisiklet | Tavana göre daha az | Plaka ve lambaların görünmesi gerekir |
Etkinin büyüklüğü aracın biçimine, hıza ve yükün şekline göre değişir. Bu yüzden tek bir rakam vermek doğru olmaz.
Barlar ve taşıyıcılar hava akışında girdap yaratır ve kabine uğultu gelir. Bazı barlar belli hızlarda ıslık sesi de çıkarır. Bu ses genelde barların biçiminden ya da konumundan kaynaklanır. Ses yeni başladıysa ve bar takılı değilse rüzgâr sesi artışı yazısına bakabilirsiniz.
Port bagajlı araç daha yüksektir ve bunu unutmak kolaydır. Kapalı otopark, garaj kapısı ve alçak geçitlerde dikkatli olmak gerekir.
Her aracın tavanına konabilecek bir yük sınırı vardır. Bu sınıra barın ve taşıyıcının kendi ağırlığı da dahildir. Doğru değer aracın kılavuzunda yazar ve aşılmaz. Bar üreticisinin sınırı da ayrıca kontrol edilir.
Tavandaki yük aracın ağırlık merkezini yükseltir. Virajda yalpalama ve yan rüzgâra hassasiyet artar. Fren mesafesi de uzayabilir. Yüklü araçla sürüşün kurallarını yüklü araç sürüşü yazısında topladık.
Tavan barı genelde yazın takılır ve yıl boyu araçta kalır. Boş taşınan bar, her yolculukta sessizce yakıt yakar. Barı kullanmadığınızda sökmek en kolay tasarruftur. Birçok bar sistemi birkaç adımda sökülebilecek şekilde tasarlanır.
Yük taşırken de ağır eşyaları mümkünse bagaja koyun. Bagajdaki yük hava direncini artırmaz. Diğer tasarruf yollarını yakıt tasarrufu yazısında anlattık.
Bar ve taşıyıcı araca uygun kitle ve üreticinin belirttiği noktalardan takılır. Araca uymayan bir kit tavana zarar verebilir ya da yolda gevşeyebilir. Bağlantı cıvataları üreticinin talimatına göre sıkılır. Uzun yolculukta molalarda bağlantılar elle kontrol edilir.
Yükün kayışları da sağlam ve gergin olmalıdır. Arkada römork ya da taşıyıcı kullanacaksanız römork çekme rehberi yazısı işinize yarar. Fazla yükün araca bedelini de fazla yük bedeli yazısında anlattık. Bu konuyu atölyede ele almak isterseniz motor ve mekanik onarım sayfasına bakın.
Yakar, çünkü bar boşken de hava akışını bozar. Etki otoyol hızında daha belirgindir.
Hava direnci açısından arka taşıyıcı daha avantajlıdır. Plaka ve lambaların görünür kalması gerekir.
Bu değer aracın kılavuzunda yazar. Bar ve taşıyıcının ağırlığı da bu sınıra dahildir.
Bar biçimi ve konumu hava akışında girdap yaratır. Aerodinamik profilli bar sesi azaltabilir.
Ağırlık merkezi yükselir ve virajda yalpalama artar. Hızı düşürmek ve ani manevradan kaçınmak gerekir.
Taşıyıcı üreticisi bir hız sınırı önerebilir. Doğru değer taşıyıcının belgesinden okunur.
Lastik basıncı, süspansiyon ve bağlantı noktaları yolculuktan önce kontrol edilir.