P0315 kodunun açık adı "Crankshaft Position System Variation Not Learned" olarak geçer. Türkçesi kabaca şudur: krank konum sisteminde fark öğrenilmemiş. Yani beyin, krank çarkının kendine has izini henüz kaydetmemiş durumdadır. Bu kod, bir parçanın bozuk olduğunu tek başına göstermez. Ama tekleme ölçümünün şaşabileceğini açıkça haber verir.
Krank milinin ucunda, üzerinde dişler olan bir çark bulunur. Krank sensörü bu dişleri motor dönerken tek tek sayar. Beyin, dişlerin geliş hızından motorun nasıl döndüğünü okur. Her çarkın dişleri, üretimden dolayı birbirinden çok az farklıdır. Göz bu farkı görmez ama hassas çalışan beyin görür. Bu yüzden beyin, çarkın küçük farklarını bir kez öğrenip kaydeder. Sonra her ölçümünü bu kayda göre düzelterek kullanır. Bazı üreticiler bu işleme "CASE öğrenmesi" adını verir.
Beyin teklemeyi (misfire, yani bir silindirin düzgün yanmaması) krank hızından anlar. Bir silindir yanmazsa krank o an çok hafifçe yavaşlar. Beyin her dönüşte bu küçük yavaşlamayı dikkatle arar. Çarkın farkları kayıtlı değilse şu iki hatadan biri çıkabilir:
Bu yüzden P0315 bazen P0300 gibi tekleme kodlarıyla birlikte gelir. Böyle bir tabloda önce öğrenmenin yapılıp yapılmadığı konuşulur. Marştan hemen sonraki dönüşlerde görülen tekleme için P0316 kodu da düşebilir.
| Yapılan iş | Neden öğrenme gerekir? |
|---|---|
| Motor beyni değişimi | Yeni beyin eski çarkın izini bilmez |
| Yazılım yükleme ya da güncelleme | Bazı yazılımlar eski kaydı siler |
| Krank sensörü değişimi | Sinyalin okunduğu nokta az da olsa değişebilir |
| Volan ya da krank çarkı işi | Çarkın izi tamamen yenilenir |
| Motor revizyonu (motoru açıp yenileme) | Krank ve çevresi yeniden kurulmuştur |
Hangi işin öğrenme istediği üreticiye ve motor tipine göre değişir. Bu bilgi her zaman araca ait servis kaynağından doğrulanır.
Öğrenme, ancak sağlam bir sinyal üzerine kurulursa doğru sonuç verir. Sinyal bozuksa öğrenme ya hiç tutmaz ya da yanlış bir kayıt alır. Bu yüzden atölyede izlenen sıra şöyledir:
Sinyal geliyor ama düzensizse P0336 dosyasına da bakmak gerekir. O kod, krank sinyalinin beklenen düzende gelmediğini anlatır.
Bu işin koşulları araçtan araca ve motordan motora değişir. Motor sıcaklığı, devir aralığı ve süre üreticinin yönteminde ayrıca yazar. İşlem uyumlu bir cihazla ve doğru yazılım sürümüyle yapılır. Yöntem, şase numarasına ve motor koduna bakılarak seçilir. Araç sabitlenir ve işlem süresince çevresinde kimse durmaz. Bazı yöntemler motoru kısa süre yüksek devre çıkarmayı gerektirir. Bu yüzden iş, eğitimli bir teknisyen tarafından yürütülür. Cihazla çalışmanın neden önemli olduğunu cihaz teşhisi yazısında ayrıca anlattık.
Öğrenme bitmiyor ya da kod kısa sürede geri geliyorsa sorun başka bir yerdedir. Çarkta kırık diş, gevşek oturan sensör ya da kirli bir fiş olabilir. Motorda gerçek bir tekleme varsa öğrenme işlemi de tamamlanmaz. Bu durumda tek silindir kodları (P0301 gibi) ayrıca incelenir. Kodu silip kendiliğinden düzelmesini beklemek bu işi çözmez. Ankara’da P0315 kodunu baktırmak için elektronik arıza sayfasından başlayıp triger ve ağır bakım sayfasına geçebilirsiniz.
Beyin, krank çarkının küçük üretim farklarını henüz öğrenmemiş demektir. Bu kayıt yoksa tekleme ölçümü güvenilir olmaz.
Motor genelde normal çalışır ama tekleme takibi doğru işlemeyebilir. Motor lambası yanıp sönüyorsa araç sürülmez, çekici çağrılır.
Hemen değiştirilmez; önce fiş ve teller şemaya göre ölçülür. Sinyal sağlamsa yapılacak iş öğrenmedir.
Yeni beyin, eski çarkın izini bilmeden işe başlar. Bu yüzden değişimden sonra öğrenme adımı atlanmamalıdır.
Yaramaz, çünkü öğrenme yapılmadıkça kod geri gelir. Silmek, arıza anının kaydını da yok eder.
Önerilmez, çünkü bazı yöntemler yüksek devir ve özel cihaz ister. İşi eğitimli bir teknisyene bırakmak daha güvenlidir.
Önce fiş, teller ve sinyal şekli kontrol edilir; sinyal temizse öğrenme üretici yöntemiyle uygun cihazla yapılır.