Arıza ışığı yandığında beyin yalnız bir kod yazmaz. Pek çok araçta o anın kısa bir kaydını da saklar. Bu kayda İngilizce freeze frame, Türkçede donmuş kare (arıza anının fotoğrafı) denir. Kayıt, kodun hangi devirde, hangi hızda ve hangi sıcaklıkta oluştuğunu gösterir. Hangi bilgilerin saklandığı ve ne zaman yazıldığı araca ve sisteme göre değişir.
| Bilgi | Ne anlatır? |
|---|---|
| Motor devri | Arıza rölantide mi, yüksek devirde mi çıktı? |
| Araç hızı | Araç duruyor muydu, yolda mıydı? |
| Motor sıcaklığı | Motor soğuk muydu, ısınmış mıydı? |
| Motor yükü | Motor zorlanıyor muydu, boşta mıydı? |
| Yakıt düzeltmesi | Beyin karışımı zenginleştiriyor muydu, fakirleştiriyor muydu? |
| Besleme voltajı | O anda elektrik sistemi yeterli miydi? |
Bu satırlar tek başına bir cevap vermez. Ama aramanın hangi yönde yapılacağını belirgin şekilde daraltır.
Aynı kod, farklı koşullarda farklı şeyler düşündürür. Birkaç örnek konuyu netleştirir:
Her örnekte kayıt yalnız yön gösterir. Son kararı ölçüm ve test verir.
Bazı arızalar serviste kendini göstermez. Araç tezgâhta sorunsuz çalışır, yolda bir anda ışık yanar. Bu durumda freeze frame, o anın elde kalan tek tanığıdır. Usta, kayda bakarak arızayı tekrar yaratacak yol koşulunu kurar. Örneğin sıcak motor, belli bir hız ve yük aralığı seçilir. Böylece rastgele parça değiştirmek yerine hedefli bir test yapılır.
Kod silindiğinde freeze frame kaydı da genelde birlikte gider. Bu yüzden silmeden önce kod ve kayıt mutlaka not edilir ya da cihazdan kaydedilir. Silmenin başka sonuçlarını arıza kodunu silmek yazısında anlattık. Kodun bekleyen mi, kayıtlı mı, kalıcı mı olduğu da önemlidir; farkları bekleyen ve kalıcı kod sayfasında bulabilirsiniz.
Freeze frame geçmişe ait tek bir andır. Anlık veri ise motorun şu an ne yaptığını saniye saniye gösterir. İkisi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar. Kayıt koşulu söyler, anlık veri o koşulda neyin saptığını gösterir. Bu okuma becerisini anlık veri okuma yazısında ayrıntılı anlattık.
Basit bir OBD okuyucu çoğu zaman temel kaydı gösterir. Marka cihazları ise daha fazla bilgi ve ek kayıtlar sunabilir. Basit okumanın sınırları için OBD2 ile arıza kodu okumak yazısına bakın. Cihazın gücü kadar, çıkan bilgiyi yorumlayan ustanın deneyimi de önemlidir. Ankara’da bu işi yaptırmak için kod okuma ve ölçüm sayfasına bakabilirsiniz.
Arızanın hangi koşulda çıktığını gösterir. Böylece test doğru yol koşulunda yapılır.
Söylemez. Yalnız yönü daraltır; neden ölçüm ve testle bulunur.
Genelde evet. Bu yüzden silmeden önce kod ve kayıt kaydedilir.
Olmayabilir. Hangi kodda kayıt tutulduğu araca ve sisteme göre değişir.
Çoğu temel kaydı gösterir. Ek kayıtlar için marka cihazı gerekebilir.
Kod silinmeden önce kayıt alınır; anlık veri, ölçüm ve kontrollü testle birlikte yorumlanır.