Egzoz borusunun ortasında tebeşir gibi beyaz izler gördünüz. Dozaj enjektörünün çevresi sanki üstüne kar yağmış gibi duruyor. Bu manzara, AdBlue kullanan dizellerde bilinen bir sorundur: üre kristalleşmesi. AdBlue, saf su ile üreden oluşan özel bir sıvıdır. Egzoza püskürtülür ve zararlı azot gazlarını azaltmaya yardım eder. Püskürtüldüğü yerde tam buharlaşamazsa geride taş gibi sert kristaller kalır.
Beyaz iz, bir noktada sıvının buharlaşamadığını açıkça gösterir. Ama hangi parçanın bozuk olduğunu tek başına söylemez. Enjektör damlatıyor olabilir ya da egzoz yeterince ısınmıyor olabilir. Depodaki sıvının kalitesi de bozulmuş olabilir. Bu yüzden önce arıza kayıtları okunur, parçaya sonra bakılır. Sistemin genel yapısını AdBlue sistemi yazısı adım adım anlatıyor.
| Neden | Ne olur? | İpucu |
|---|---|---|
| Kısa mesafe kullanım | Egzoz ısınmadan püskürtme yapılır | Şehir içi, dur kalk ağırlıklı kullanım |
| Kalitesiz ya da açık sıvı | Saflık bozulur, kristal hızlanır | Bidonsuz, etiketsiz dolum |
| Damlatan enjektör | Motor dururken de sızar | Enjektör ucunda büyüyen beyaz kabuk |
| Yanlış dozaj | Fazla sıvı püskürtülür | Gaz ölçen sensör kayıtları |
Kısa yolun egzoz sistemine etkisini kısa mesafe zararı yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.
AdBlue, ISO 22241 adlı uluslararası bir standarda göre üretilir. Bu standart, sıvının ne kadar saf olması gerektiğini belirler. Açıkta bekleyen ya da suyla inceltilmiş sıvı bu saflığı kısa sürede kaybeder. Saflık bozulunca kristal oluşumu da kolaylaşır. Bu yüzden kapalı, etiketli ve tarihli ambalaj tercih edilir. Kalite konusunu AdBlue kalitesi yazısı ayrıca ele alıyor.
Tıkanma büyüdükçe sistem sıvıyı düzgün püskürtemez hâle gelir. Önce emisyon arıza kodları beynin hafızasına kaydedilir. Ardından gösterge panelinde sarı bir uyarı belirir. Bazı araçlarda bundan sonra bir geri sayım başlar. Bu sayaç bittiğinde araç yeniden çalıştırılamayabilir. Bu sürecin nasıl ilerlediğini başlatma engellenecek uyarısı yazısı anlatıyor. Uyarıyı ertelemek, küçük bir temizliği büyük bir onarıma çevirebilir.
Üre suda çözünen bir maddedir. Bu yüzden hafif birikinti, sökülen parçada uygun yöntemle temizlenebilir. Damlatan bir enjektör ise temizlikle düzelmez ve yenisiyle değiştirilir. Kök neden çözülmezse kristal kısa sürede aynı yerde yeniden oluşur.
Aracı belli aralıklarla açık yolda, kesintisiz bir süre kullanmak egzozu iyice ısıtır. Isınan egzoz, birikintinin oluşmasını zorlaştırır ve DPF rejenerasyonu için de fayda sağlar. Dolumda yalnız kapalı ambalajlı ve standartlı sıvı kullanın. Yedek bidonu güneş alan ya da donan bir yerde bırakmayın. Emisyon uyarısı yandığında beklemeden kontrol ettirmek en ucuz yoldur. Ankara’da bu işi yaptırmak için DPF, EGR ve AdBlue servisi sayfasına bakabilirsiniz.
Püskürtülen sıvı tam buharlaşamazsa üre geride kristal bırakır. Soğuk egzoz, kısa yol ve damlatan enjektör bunu belirgin şekilde hızlandırır.
Artabilir, çünkü soğukta egzoz daha geç ısınır. Sıvının donma eğilimi de kışın yükselir. Bu yüzden soğuk aylarda uzun yol daha da önem kazanır.
Egzoz hattına sıcakken asla dokunulmaz. Enjektör sökümü ve hat temizliği uygun ekipman isteyen bir servis işidir. Hatalı söküm, enjektöre ve bağlantılara zarar verebilir.
Kök neden de çözüldüyse biter. Kullanım şekli, sıvı kalitesi ve enjektör sızıntısı düzeltilmezse kristal yeniden oluşur.
Dolaylı olarak etkileyebilir; tıkanan sistem az dozaj yapar ve sensör yüksek NOx değeri görür. Sensörün kendi arızaları için NOx sensörü arızası yazısına bakabilirsiniz.
Arıza kayıtları okunur, enjektör ve hat gözle incelenir, dozaj verisi taramayla kontrol edilir.